İçeriğe atla
Kâğıt kolaj illüstrasyon: camından kod satırlı kâğıtların döndüğü eski bir çamaşır makinesi, sepette imzaları silinmiş kod sayfaları, yanda kapağına kırmızı mühürlü lisans belgesi yapıştırılmış bir dizüstü ve zincirle kilitlenmiş bir kod klasörü.

Asahi Linux yapay zekâyla kod aklamaya karşı GPL'e geçti

Apple Silicon Mac'lerde Linux çalıştırmayı mümkün kılan Asahi Linux, geliştirme aşamasındaki kodlarının kişisel çatallardan alınıp atıf yapılmadan yayımlandığını ya da kökenini gizlemek için yapay zekâyla yeniden yazıldığını söyleyerek tüm depolarını MIT lisansından GPLv2'ye taşıyor. Kararın, büyük bir açık kaynak projesinin doğrudan yapay zekâ destekli kod aklama nedeniyle copyleft lisansa geçtiği ilk örnek olduğu belirtiliyor.

Mert A.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Kâğıt kolaj illüstrasyon: camından kod satırlı kâğıtların döndüğü eski bir çamaşır makinesi, sepette imzaları silinmiş kod sayfaları, yanda kapağına kırmızı mühürlü lisans belgesi yapıştırılmış bir dizüstü ve zincirle kilitlenmiş bir kod klasörü.

Apple Silicon işlemcili Mac'lerde Linux çalıştırmayı mümkün kılan Asahi Linux, lisans politikasında köklü bir değişikliğe gitti. It's FOSS'un aktardığına göre proje, yıllardır BSD'ler dahil herkesin yeniden kullanabilmesi için kodunun büyük kısmını yayımladığı MIT lisansını bırakıyor. Asahi, tüm depolarını GNU Genel Kamu Lisansı'nın 2. ya da daha sonraki sürümüne taşıdığını duyurdu. Bundan sonra projenin tüm kodu yalnızca güçlü copyleft lisanslarla yayımlanacak.

Kişisel çatallardan alınan kod

Asahi'nin gerekçesi "kod aklama". Projeye göre bazı kişiler, henüz geliştirilme aşamasındaki kodları doğrudan geliştiricilerin kişisel çatallarından alıp atıf yapmadan yayımladı ya da kökenini gizlemek için yapay zekâyla yeniden yazdı. Amacın "projenin yerini almak ve Apple Silicon'da Linux'u agresif biçimde paraya çevirmek" olduğu belirtiliyor. Asahi, MIT lisansının buna "açıkça izin verdiğini ve kötü niyetli kişilere karşı koruma sağlayan hiçbir istisna içermediğini" vurguladı.

Lisans aklama olarak da bilinen kod aklama, başkasının kodunu kökenini gizleyen bir süreçten geçirerek orijinal lisansa uymadan ya da yazara atıf yapmadan kullanma pratiği. Yapay zekâ öncesinde bu, kodu satır satır elle yeniden yazmak, değişken adlarını değiştirmek ve fonksiyonların yerini oynatmak anlamına geliyordu. Büyük dil modelleri ise bunu çok daha kolay ve ucuz hale getirdi.

İLGİLİYapay zekâ yamaları Linux çekirdeğini boğuyor, Arm'ın bellek yönetimi uzmanı Lorenzo Stoakes inceleme işlerini azaltma kararı aldı→

WINE'ın 2002'deki kararına benzetme

Asahi, kimseyi isim vererek suçlamadı. Mevcut katkıların nasıl yeniden lisanslanacağını ya da tüm eski katkıcıların buna onay verip vermediğini de açıklamadı. Proje, durumu yirmi yıl önce WINE'ın yaşadıklarına benzetiyor. Windows uygulamalarını Linux'ta çalıştıran WINE de başlangıçta MIT lisanslıydı, ancak şirketler kodu alıp üzerine kapalı kaynak çatallar kurarak sattı. WINE ekibi bunun üzerine 2002'de lisansını LGPL'e çevirmişti.

Son aylarda Asahi'nin çalışmalarından yapay zekâ destekli geliştirmeyle bağlantılı en az iki çatal ortaya çıktı. Asahi'nin kendisi yapay zekâ ile üretilmiş kod katkılarını kabul etmiyor. Bunlardan biri, M1'den M5'e kadar Apple çiplerinde çalıştığını söyleyen Aurora Silicon'un Vulkan sürücüsü Borealis. Diğeri ise Fedora tabanlı Gravity Linux. Ancak Gravity açık kaynak, ücretli değil ve yapay zekâ kullanımını açıkça belirtiyor.

BSD cephesinden tepki

MIT lisansında atfı silmek zaten lisans ihlali. GPL'in getirdiği fark ise ticari tarafta. MIT altında kodu alıp kapatarak bir ürün satmak telif notu korunduğu sürece yasal. GPL'de ise değiştirilmiş bir sürümü dağıtan herkes kaynak kodu aynı lisansla yayımlamak zorunda. Karar, Asahi'nin MIT'yi seçmesinin başlıca nedenlerinden biri olan BSD cephesinden eleştiri aldı. OpenBSD'nin Apple Silicon desteği de Asahi'nin m1n1 önyükleyicisine dayanıyor. Yapay zekânın açık kaynak dünyasındaki etkisi başka projelerde de hissediliyor, kısa süre önce yapay zekâ yamalarının Linux çekirdeğini boğduğu gündeme gelmişti.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir