İçeriğe atla
Kâğıt kolaj illüstrasyon: kütüphane rafında asma kilitli e-kitap okuyucular, kilidi açılan birinin ekranından kuş gibi uçan sayfalar, arkada kanat açan kâğıt bir anka kuşu ve damgalı bir ödünç kartı.

Bir proje kütüphanelere e-kitapları gerçekten satmak istiyor

Kültür dergisi Flaming Hydra'nın Kickstarter'da destek topladığı The Phoenix Project, kütüphanelerin e-kitapları süreli lisansla kiralamak yerine gerçekten satın alıp açık kaynak bir sistemle ödünç verebilmesini hedefliyor. Projenin editörü Maria Bustillos, "Birinin kitabı kapatabildiği bir durumdaysanız, o kitap sizin değildir" diyor.

Ece T.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Kâğıt kolaj illüstrasyon: kütüphane rafında asma kilitli e-kitap okuyucular, kilidi açılan birinin ekranından kuş gibi uçan sayfalar, arkada kanat açan kâğıt bir anka kuşu ve damgalı bir ödünç kartı.

Dijital çağda bir kitabın gerçekten size ait olup olmadığı sorusu, yeni bir kitlesel fonlama kampanyasının merkezinde. TechCrunch'ın aktardığına göre çevrim içi kültür ve yorum dergisi Flaming Hydra, "insan internetinin dönüşü" sloganıyla Kickstarter'da The Phoenix Project adlı bir girişim için destek topluyor.

Üç proje, tek hedef

The Phoenix Project'i destekleyenler üç şeye katkı veriyor. Erken internetin "değerlerini ve eğlencesini" kutlayan tek seferlik basılı bir dergi, kütüphaneler için yeni bir e-kitap hizmeti ve yine kütüphanelere yönelik bir bülten aboneliği ve arşivleme programı. Flaming Hydra'nın baş editörü Maria Bustillos'a göre bu projeler "temelde tek bir şey". Hepsini birbirine bağlayan, bilgiye erişim özgürlüğünü korurken sanatçıların ve yazarların geçimini sağlama hakkını da korumak.

Bustillos, yazar Tal Levin'in Amazon'da kitabının sayısız yapay zekâ üretimi kopyasını bulmasını örnek gösteriyor. Ona göre insanların birlikte çalıştığı ve yapay zekâ kopyalarına izin vermeyen kontrollü bir ekosistem kurmak mümkün. "Yapay zekâ durdurulamaz bir güç değil" diyor.

"E-kitaplar da kitaptır"

Bustillos 2020'de okulların ve kütüphanelerin e-kitap sistemlerine dair bir yazı kaleme almıştı. Örneklerden birinde bir okul, Anne Frank'ın Hatıra Defteri'ni satın almak yerine kopyalara erişmeye devam edebilmek için öğrenci başına yılda 27 dolar ödemek zorunda kalıyordu. Bugün e-kitapları satın almak yerine yayıncılardan "lisanslıyoruz" ve bu kitaplar her an değiştirilebiliyor ya da kaldırılabiliyor.

Bustillos, "E-kitaplar kitaptır. Başka bir şey değiller. İnsanlar onlara sahip olabilmeli, kütüphaneler onlara sahip olabilmeli. Tüm dijital medyaya sahip olunabilmeli" diyor. Ona göre sahiplik basit bir soruya indirgeniyor. "Birinin kitabı kapatabildiği bir durumdaysanız, o kitap sizin değildir."

Kütüphane için açık kaynak sistem

The Phoenix Project, kütüphanelerin e-kitapları gerçekten satın alıp sahip olmasını ve bunları "Lenny for Libraries" adlı açık kaynak, "kutudaki kütüphane" sistemiyle okuyuculara ödünç vermesini sağlamayı hedefliyor. Proje, Flaming Hydra yazarlarının beş yeni e-kitabıyla başlıyor. Bustillos kütüphane konsorsiyumları ve yazar gruplarıyla görüştüğünü ve amacın e-kitap tartışmasını değiştirmek olduğunu söylüyor.

Phoenix Foundry Archive ise ücretli bültenlerdeki içeriği kütüphanelere açmayı amaçlıyor. Sistem, yazarın seçtiği bülten yazılarını otomatik olarak EPUB belgelerine dönüştürüp ödünç verme için kütüphanelere gönderecek ve önce Ghost platformunu kullanan yazarlarla başlayacak. Flaming Hydra kampanyada 30 bin dolar toplamayı hedefliyor, kampanya 27 Kasım'da sona erecek. Yapay zekâ ile insan emeği arasındaki tartışma edebiyat dünyasında başka yerlerde de sürüyor, Afrika'nın prestijli Caine ödülü kısa süre önce kazanan öyküde yapay zekâ kullanıldığına dair kanıt bulunamadığını açıklamıştı.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir