İçeriğe atla
Eski bir banyo tartısı, kıvrılmış mezura, stetoskop, elma ve tıbbi grafik kâğıdından oluşan kâğıt kolaj

Vücut kitle indeksine bel ölçüsü ve organ testleri eklenince milyonlarca kişinin yanlış obezite tanısı alması önlenebilir

Nature'da yayımlanan ve 800 binden fazla kişinin sağlık kayıtlarına dayanan bir araştırma, yalnızca vücut kitle indeksine bakmanın yetişkinlerin yüzde 5 ile 9'unda obeziteyi gözden kaçırdığını, yüzde 3'e varan bir kesimde ise yanlış tanıya yol açtığını gösterdi. Araştırmacılar, bel ölçüsü ve organ işlevi testlerini de hesaba katan yeni yöntemin klinikte kullanılması gerektiğini savunuyor.

Can E.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Eski bir banyo tartısı, kıvrılmış mezura, stetoskop, elma ve tıbbi grafik kâğıdından oluşan kâğıt kolaj

Obezite tanısında onlarca yıldır kullanılan vücut kitle indeksinin (BMI) yerine daha isabetli bir yöntem önerildi. The Guardian'ın aktardığına göre doktorlar, BMI'yı başka vücut ölçümleri ve organ işlevi testleriyle birleştiren yeni bir yaklaşımın, sağlıklı kişileri zararlı fazla yağa sahip olanlardan çok daha doğru ayırt ettiğini buldu. Araştırmacılara göre bu yöntem dünya genelinde milyonlarca kişinin yanlış tanı almasını önleyebilir.

Tıp uzmanları uzun süredir BMI'yı obeziteyi tanımlamak için kaba bir araç olarak görüyor. Bu durum, fazla yağı olan çok sayıda kişinin gözden kaçmasına, sağlıklı bazı kişilerin ise yanlışlıkla obez sayılmasına yol açıyor.

"Milyonlarca kişiyi etkileyen bir sorun"

Yeni yaklaşıma göre yalnızca BMI'ya bakıldığında yetişkinlerin yüzde 5 ile 9'unda obezite gözden kaçıyor, yüzde 3'e varan bir kesimde ise yanlış obezite tanısı konuyor. King's College London'dan metabolik ve bariatrik cerrahi profesörü Francisco Rubino, "Bu yanlış sınıflandırma on milyonlarca kişiyi kapsayabilir. Yani BMI'nın hatalı olması hem büyük ölçekte hem de bireyler için büyük bir sorun" dedi.

BMI, kilogram cinsinden ağırlığın metre cinsinden boyun karesine bölünmesiyle hesaplanıyor. Dünya genelinde yaklaşık 1,6 milyar kişi BMI'sı 25 ile 29,9 arasında olduğu için fazla kilolu, BMI'sı 30 ve üzerinde olan yaklaşık 1 milyar kişi ise obez kabul ediliyor.

Bel ölçüsü belirleyici oluyor

Rubino ve ekibi, kendisinin ve dünyanın önde gelen uzmanlarının geçen yıl bir Lancet Komisyonu raporunda önerdiği tanı yöntemini test etmek için İngiltere, ABD, Çin ve İspanya'dan 800 binden fazla kişinin sağlık kayıtlarını kullandı. Araştırmacılar bu kayıtlarla kişilerin sağlığını 15 yıla kadar izledi.

Yeni tanıma göre BMI'sı 40'ın üzerinde olan kişiler obez sayılıyor. Daha düşük BMI'ya sahip kişilerde ise doktorlar bel ölçüsüne bakarak fazla yağ olup olmadığını kontrol ediyor. BMI'sı 30'un üzerinde olup bel ölçüsü ya da bel-boy oranı yüksek olanlar obez kabul ediliyor. BMI'sı 25 ile 29,9 arasında olanlar da hem bel ölçüsü hem de bel-boy oranı yüksekse obez sayılıyor. Çoğu ülkede yüksek bel ölçüsü erkeklerde 102, kadınlarda 88 santimetrenin üzeri anlamına geliyor. Bel-boy oranında eşik ise yaklaşık 0,57.

Klinik ve klinik öncesi obezite ayrımı

Tanının ikinci aşamasında doktorlar, fazla yağın organ işlevlerini bozmaya başladığı aktif bir hastalık olan klinik obeziteyi, fazla yağın risk oluşturduğu ancak henüz sorun yaratmadığı klinik öncesi obeziteden ayırıyor. Yeni tanımla obezite oranları yalnızca hafifçe arttı. Obez kişilerin yalnızca dörtte biri ile üçte biri klinik obeziteye sahipti ve bu kişilerin ölüm riski belirgin şekilde daha yüksekti.

Bu yaklaşım, aynı BMI'ya sahip sağlıklı ve hasta kişileri birbirinden ayırmayı mümkün kılıyor. Örneğin BMI'sı 32 olan üç kişiden biri fazla yağı olmayan sağlıklı biri, diğeri organ sorunu olmayan klinik öncesi obez, üçüncüsü ise organ işlev bozukluğu olan klinik obez olabiliyor. Araştırmaya göre klinik öncesi obeziteye sahip kişilerin yüzde 80 ile 90'ı sonraki 10 yılda aktif hastalığa ilerlemedi.

Rubino, yöntemin doktorlar için süreci karmaşıklaştırdığını kabul etse de obezite tanısının kişiye özel konulması gerektiğini vurguladı. Rubino, "Bunun klinikte kullanılması gerekip gerekmediğini sorarsanız, kesinlikle evet derim" dedi.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir