İçeriğe atla
Eski İspanya haritası ve nota kâğıtları üzerinde iki polaroid: gitarla şarkı söyleyen Chicho Sánchez Ferlosio ve siyah beyaz Sergio Liberovici portresi, yanında makaralı teyp, kibrit kutusu ve film şeridi.
Fotoğraflar: Valestap (CC BY 3.0) ve bilinmeyen fotoğrafçı (kamu malı) / Wikimedia Commons

Franco'dan kaçırılan direniş şarkıları belgesel oldu

1961 yazında dört İtalyan, Franco İspanyası'na gizlice girip direniş şarkılarını kayda aldı ve bir yıl sonra yayımladıkları şarkı kitabı uluslararası bir skandala yol açtı. Unutulan bu yolculuğu izleyen La Marsellesa de los Borrachos belgeseli, 60 yıl Torino'da yayımlanmadan bekleyen ses kayıtlarını gün yüzüne çıkarıyor.

Melis B.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Eski İspanya haritası ve nota kâğıtları üzerinde iki polaroid: gitarla şarkı söyleyen Chicho Sánchez Ferlosio ve siyah beyaz Sergio Liberovici portresi, yanında makaralı teyp, kibrit kutusu ve film şeridi.
Fotoğraflar: Valestap (CC BY 3.0) ve bilinmeyen fotoğrafçı (kamu malı) / Wikimedia Commons

1961 yazında dört İtalyan, Pireneler'i aşarak Franco İspanyası'na girdi. Guardian'ın aktardığına göre sınır muhafızlarının bilmediği bir şey vardı. Arabaları mikrofilm ve bir teyple doluydu. Yazar ve müzisyen Sergio Liberovici'nin cebindeki kibrit kutusundaki kibritler ise ikiye bölünmüş, içlerine İspanyol antifaşistlerin adresleri minicik harflerle kazınmış ve yeniden yapıştırılmıştı.

Cantacronache'nin gizli görevi

Liberovici, Michele Luciano Straniero, Emilio Jona ve Margherita Galante Garrone ile birlikte Cantacronache adlı solcu bir kolektifin üyesiydi. 1958'de kurulan ve Italo Calvino ve Umberto Eco gibi isimlerle de birlikte çalışan kolektif, İtalyan pop müziğinin yüzeyselliğinden rahatsızdı. Yolculuğu İtalya Komünist Partisi'yle bağlantılı Italia Canta plak şirketi finanse etti. Amaç, Franco karşıtı yeraltı direnişinin şarkılarını gizlice belgelemekti.

Bir ay süren yolculukta ekip işçilerden, aydınlardan, müzisyenlerden ve şairlerden onlarca direniş şarkısı topladı. Kimisi faşizm altındaki zorlukları anlatan hüzünlü ağıtlardı, kimisi doğrudan Franco'ya sövüyordu. Madrid'de tanıştıkları genç Chicho Sánchez Ferlosio, daha sonra Avrupa ve Latin Amerika'yı dolaşacak protesto marşı Gallo Rojo, Gallo Negro'yu yazacaktı. Bugün 98 yaşında olan Jona, 20 yıl acımasız bir diktatörlük altında yaşayıp boyun eğmeyen yüzlerce insanla tanışmanın hayatının en etkileyici deneyimi olduğunu söylüyor.

Franco'yu kızdıran şarkı kitabı

Ekip dönüşte kapağında Picasso'nun çizimleri olan bir protest şarkılar albümü kaydetti. Asıl fırtınayı ise 1962'de yayımlanan Canti della Nuova Resistenza Spagnola (Yeni İspanyol Direnişinin Şarkıları) kitabı kopardı. Franco, İtalya ve Vatikan üzerinde baskı kurdu. Kitaplara el konuldu, neofaşistler yayınevi Einaudi'yi bombaladı. Franco rejimi kitabı meyhane sarhoşlarının saçmalıkları diye küçümseyen bir broşürle yanıt verdi. Belgesel adını da bu broşürden alıyor.

Kolektif, dini hiciv içeren bir şarkı nedeniyle Torino'da müstehcenlik yasalarıyla yargılandı. Avukat olan Jona çalışmayı etnomüzikoloji olarak savundu ve ekip, İtalya Yargıtayı'nda beraat etti. Kitap ardından ücretsiz dağıtıldı ve şarkılar Uruguay'dan Şili'ye, İsveç'ten Fransa ve Almanya'ya kadar yeniden yorumlandı. Şilili Victor Jara da bu şarkılardan birini seslendirenler arasındaydı.

60 yıl sonra ortaya çıkan kayıtlar

Cantacronache'nin çalışması, akademisyenler arşivlerde rastlayana kadar unutulmuştu. Yönetmen Pablo Gil Rituerto şarkı kitabını Barselona'da bir dükkânda tesadüfen buldu. Rituerto, ses arşivinin de olduğunu fark edip aramayı sürdürdüğünü ve onu 60 yıl boyunca yayımlanmadan kaldığı Torino'da bulduğunu anlatıyor.

Belgeselde Katalan şair José Agustín Goytisolo'nun eşi Asunción Carandell, kocasının daha önce hiç duymadığı bir kayıtta şarkı söylediğini dinliyor. Asturias'ta eski madenciler kol kola girip 1962 grevinin marşı Santa Bárbara Bendita'yı söylüyor, Nacho Vegas gibi günümüz müzisyenleri de şarkıları yeniden yorumluyor. Film 16 Kasım'da Londra'daki Garden Cinema'da gösterildi. Müzik ve sansür tartışması bugün de gündemde, kısa süre önce Eurovision Asya'nın Malezya yayınından LGBT görüntüler kesilmişti.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir