Godot'yu Hapishanede Sahneleyen Oyuncu Alan Mandell 98 Yaşında Hayatını Kaybetti

Tiyatro tarihinin en sıra dışı gecelerinden birinin tanığı olan Alan Mandell hayatını kaybetti. The Hollywood Reporter'ın haberine göre 98 yaşındaki oyuncu, 13 Ekim Salı günü Los Angeles'ın Westwood semtindeki evinde doğal nedenlerle yaşamını yitirdi. Ölüm haberini oğlu Peter Mandell ve gelini Sarah Mandell doğruladı.

Mandell'in adı, sinema seyircisinden çok tiyatro dünyasında biliniyordu. Ancak Coen Kardeşler'in 2009 yapımı Ciddi Bir Adam (A Serious Man) filmini izleyenler onu hatırlayacaktır. Filmde, verdiği tek öğüt Jefferson Airplane'in “Somebody to Love” şarkısının sözlerinden ibaret olan yaşlı haham Marshak'ı canlandırıyordu.

1957'de San Quentin'de ne oldu?

Kasım 1957'de San Francisco Actor's Workshop topluluğu, Samuel Beckett'in henüz çok yeni ve tartışmalı oyunu Godot'yu Beklerken'i Kaliforniya'daki San Quentin Eyalet Hapishanesi'nde sahneledi. Seyircide 1.400 mahkûm vardı. Mandell bu temsilde oyunun en tuhaf karakterlerinden biri olan, boynundan iple çekilen köle Lucky'yi oynadı.

O gece tiyatro kuramına da geçti. Martin Esslin, 1961'de yayımlanan ve “absürt tiyatro” kavramını yerleştiren The Theatre of the Absurd kitabına bu temsille giriş yaptı. Entelektüel çevrelerin anlamakta zorlandığı oyunu mahkûmların hemen kavradığı anlatısı, Beckett üzerine yazılan sayısız metinde tekrarlandı.

Temsilin ardından Mandell, mahkûm Rick Cluchey ile birlikte San Quentin Drama Workshop'u kurdu. Cluchey daha sonra oyuncu ve oyun yazarı oldu. İkili yıllar boyunca hapishanede birçok oyunun sahnelenmesine öncülük etti. Mandell, 2010 yapımı The Impossible Itself belgeselinde bu deneyimi yeniden anlattı.

Beckett'in kendisiyle çalıştı

Mandell'in Beckett ile bağı San Quentin'le sınırlı kalmadı. İrlandalı yazar, Mandell'i Avrupa'da Godot'yu Beklerken ve Oyunun Sonu (Endgame) yapımlarında bizzat yönetti. Oyunun Sonu'nda Nagg rolünü üstlenen Mandell ile Beckett arasındaki ilişki, yazarın 1989'daki ölümüne kadar sürdü.

Mandell, 2015'te Los Angeles Times eleştirmeni Charles McNulty'ye Beckett'in metne bakışını “Onun için metin bir partisyon gibiydi, bizim için önemli olan dizenin ritmini bulmaktı” sözleriyle anlatmıştı.

Kariyeri boyunca Beckett oyunlarında onlarca kez sahneye çıktı. 2012'de Mark Taper Forum'daki Godot'yu Beklerken yapımında Estragon rolüyle Ovation Ödülü aldı. Son Beckett rolü, 2016'da Culver City'deki Kirk Douglas Theatre'da oynadığı Oyunun Sonu'ndaki Hamm oldu.

Keanu Reeves ve Alex Winter da ona danıştı

Mandell'in uzmanlığı son yıllarda da arandı. Keanu Reeves ve Alex Winter, Broadway'deki Hudson Theatre'da sahnelenen Godot'yu Beklerken yapımına hazırlanırken Estragon ve Vladimir rolleri için Mandell'i evinde ziyaret ederek ona danıştı.

Toronto'dan Broadway'e uzanan bir hayat

27 Aralık 1927'de Toronto'da Albert Mandell adıyla doğdu. Sekiz çocuklu bir ailenin çocuğuydu ve ailesi işlettikleri restoranın üst katında yaşıyordu. Çocukken Oliver Twist oyununda sahneye çıktıktan sonra tiyatroyu meslek olarak seçti.

1954'te San Francisco'da Actor's Workshop'u keşfetti ve topluluğun işletme müdürü oldu. Topluluk, Beckett, Bertolt Brecht ve Harold Pinter oyunlarının ABD'deki ilk temsillerine ev sahipliği yaparak bölgesel tiyatro hareketinin öncülerinden biri haline geldi. Mandell 1965'te topluluğun yöneticileriyle birlikte New York'taki Lincoln Center Repertuvar Tiyatrosu'na geçti, Broadway'de The Country Wife oyununda rol aldı.

Televizyonda Cannon, 6 Milyon Dolarlık Adam, Baretta ve Grey's Anatomy gibi dizilerde konuk oyuncu olarak göründü. John Cameron Mitchell'in Hedwig and the Angry Inch ve Shortbus filmlerinde de rol aldı.

Uzun yıllardır asistanlığını yapan Daniel Segura, The Hollywood Reporter'a yaptığı açıklamada Mandell için “Bir oyuncu olarak şiirsel bir lirizmi vardı. Beckett'i onun sesinden dinlerken müzikalitesi beni hep etkilerdi” dedi.

Mandell'in geride oğlu Peter, kızı Olivia, üç torunu ve kardeşi Jerry kaldı. 30 yıllık eşi, sanat hamisi Elizabeth Heller 1997'de hayatını kaybetmişti.