İçeriğe atla
Kâğıt kolaj illüstrasyon: sırtı dönük oturan yalnız bir gümüş sırtlı goril, yanında kesik çizgili boş bir goril silueti ve bir yaprak, köşede termal kamera görüntüsü.

Hayatı boyunca yalnız yaşayan goril Jojo'ya arkadaş aranıyor

Bebekken ailesini öldüren kaçak avcılar tarafından yakalanıp Gabon'da özel bir hayvanat bahçesinde yıllarca küçük bir kafeste tek başına tutulan goril Jojo, kurtarıldıktan on yıl sonra hâlâ hiç goril arkadaşı olmadan yaşıyor. Bakıcıları ve bilim insanları Jojo'ya bir yol arkadaşı bulmak istiyor, ancak uluslararası kurallar ve Jojo'nun yaşı bu işi zorlaştırıyor.

Can E.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Kâğıt kolaj illüstrasyon: sırtı dönük oturan yalnız bir gümüş sırtlı goril, yanında kesik çizgili boş bir goril silueti ve bir yaprak, köşede termal kamera görüntüsü.

Gabon'daki bir barınakta yaşayan goril Jojo'nun bakıcıları, ona hayatında ilk kez bir goril arkadaşı bulmaya çalışıyor. BBC'nin aktardığına göre Jojo, kaçak avcıların elinden kurtarılmasının üzerinden on yıldan fazla zaman geçmesine rağmen hâlâ tek başına yaşıyor.

Bebekken ailesinden koparıldı

Jojo, bir yaşından küçükken, annesine tutunan bir bebekken yakalanıp satıldı. Ailesi onu kaçıran kaçak avcılar tarafından öldürülmüştü. Gorillerin çoğu hayatlarının ilk 14 ile 19 yılını sıkı bağlarla örülü bir aile içinde geçirir. Jojo ise onu satın alan Gabon'daki özel bir hayvanat bahçesinde küçük bir kafeste, tamamen yalnız ve ziyaretçilerin gözü önünde tutuldu.

2015'te, 11 yaşındayken ilk kez ürkek adımlarla çimenlere bastı. Bugün Lekedi Vakfı'nın barınağında yaşayan Jojo, büyük olasılıkla 20'li yaşlarında. Ancak yakalandığından beri bir ailesi, hatta bir goril arkadaşı hiç olmadı.

Jojo'yu büyük maymun psikolojisi ve kurtarılan hayvanların travmadan nasıl iyileşebileceği üzerine yaptığı araştırma kapsamında inceleyen Sussex Üniversitesi'nden Prof. Gillian Forrester, "Muhtemelen büyük bir maymunda gördüğüm en uç yalnızlık vakası" diyor.

"Gözlerinden görebiliyorsunuz"

Barınağın baş bakıcısı Maxe Anaclet Makaba, Jojo'yu neredeyse her gün görüyor ve onun insanlarla etkileşime açıkça ihtiyaç duyduğunu söylüyor. Makaba'ya göre Jojo, sırf onlarla etkileşim kurabilmek için yaprak toplayıp bakıcılarına uzatıyor ve karşılığında ödül alıyor. Barınağı yöneten Éric Willaume da Jojo'nun iyi tanıdığı kadınlar ziyarete gelip ayrıldığında, vahşi doğada gümüş sırtlı erkeklerin dişileri çağırmak için çıkardığı sesleri çıkardığını anlatıyor. Makaba "Kesinlikle yalnız hissediyor. Bunu gözlerinden görebiliyorsunuz" diyor.

Forrester, Jojo'nun yüzünü termal kamerayla görüntüledi ve kan akışını izleyerek sürekli soğuk kalan bir burun tespit etti. Bir primat stres altındayken kan gözlere ve kulaklara yönelir, burun ise geçici olarak soğur. Jojo'da bu "burun düşüşü" düzelmiyor gibi görünüyor, bu da kronik ve bozulmuş bir stres tepkisine işaret ediyor. Forrester, "Hayatını paylaşacağı başka bir bireyin olması onun için çok iyileştirici olur" diyor.

Kurallar arkadaş bulmak için değil

Ancak Jojo'ya arkadaş bulmak kolay değil. Akredite bir hayvanat bahçesinden bir gorilin taşınması, genetik, sağlık ve hayvanların kişilik uyumuna göre karar veren uluslararası bir komitenin onayına bağlı. Forrester çeşitli hayvanat bahçeleriyle temasa geçti, ancak görüşmeler sonuçsuz kaldı. Forrester'a göre esir gorillerin sınır ötesine taşınmasına dair kurallar üreme programları için tasarlanmış, "vahşi doğaya geri dönüş ya da ihtiyacı olan hayvanlara arkadaş bulmak için değil".

İngiliz yardım kuruluşu Aspinall Vakfı'ndan koruma uzmanı Tony King ise Jojo'nun yetişkinliğe ulaştığı için başka gorillerle bağ kurmak için geç kalmış olabileceğini düşünüyor. King'e göre Jojo'yu başka bir hayvanla tanıştırmak ironik biçimde onun için yeni bir stres kaynağı olabilir. Zürih Üniversitesi'nden Dr. Robin Morrison da vahşi doğada yetişkin erkek gorillerin yaklaşık üçte birinin yalnız yaşadığını hatırlatıyor, ancak Jojo'nun bebekken yalnızlığa zorlandığını ve büyük olasılıkla hem travmalı hem de yalnız olduğunu vurguluyor.

Jojo, 2000 ile 2023 arasında küresel primat ticaretinde alınıp satıldığı tahmin edilen 6 binden fazla Afrikalı primattan biri. Bakıcısı Makaba'nın dileği basit. "Yalnız olmak dünyadan kopmak gibi, hapiste olmak gibi. Yanında başka bir goril olması onun için iyi olur."

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir