İçeriğe atla
Kâğıt kolaj tarzında eski bir balıkçılık haritası üstünde madeni para büyüklüğünde yavru istiridyeler, açık bir yetişkin istiridye, büyüteç, İskoç kıyısı fotoğrafı, rakam paneli ve yüz yıl sonra yabani istiridyeler geri döndü başlığı

İskoçya'da yüz yıl önce yok olan yabani istiridyeler geri döndü, bilim insanları denizde ilk yavruları buldu

İskoçya'nın kuzeydoğusundaki Dornoch Körfezi'nde, bir asrı aşkın süredir nesli yerel olarak tükenmiş olan Avrupa yassı istiridyesinin doğal yollarla ürediği ilk kez kanıtlandı ve bu İngiltere'de bir ilk oldu. 12 yıl önce başlayan projede denize yaklaşık 140 bin yetişkin istiridye bırakıldı, bilim insanları alanda zamanla 4 milyon istiridyelik bir resif oluşmasını umuyor.

Can E.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Kâğıt kolaj tarzında eski bir balıkçılık haritası üstünde madeni para büyüklüğünde yavru istiridyeler, açık bir yetişkin istiridye, büyüteç, İskoç kıyısı fotoğrafı, rakam paneli ve yüz yıl sonra yabani istiridyeler geri döndü başlığı

İskoçya kıyılarından deniz koruma alanında umut veren bir haber geldi. The Guardian'ın aktardığına göre bilim insanları, Inverness'in kuzeyindeki Dornoch Körfezi'nde yabani istiridyelerin doğal yollarla ürediğini doğruladı. Bu, İngiltere'de yabani istiridyelerin yerel olarak yüz yıldan uzun süredir tükenmiş oldukları bir alanda yeniden üremeyi başardıkları ilk örnek oldu. Pürüzlü, krem renkli kabukları ve düzensiz kenarlarıyla yavru istiridyeler yaklaşık bir madeni para büyüklüğünde.

Deniz koruma uzmanları, yaklaşık 4 milyon Avrupa yassı istiridyesinin (Ostrea edulis) yakında bu restorasyon alanına yayılmasını ve türün kaderinde dikkat çekici bir dönüşüm yaşanmasını umuyor.

İLGİLİRomalılar İskoçya'dan çekilirken imparator heykelini söktü→

Viktorya döneminde milyarlarcaydı

1883 tarihli Olsen's Piscatorial Atlas gibi Viktorya dönemi haritaları, bir zamanlar Britanya çevresindeki deniz tabanını milyarlarca yerli istiridyenin kapladığını ve zengin deniz ekosistemlerini besleyen dev resifler oluşturduğunu gösteriyor. Ancak istiridyeler birkaç on yıl içinde Kuzey Denizi'nde, Manş'ta ve sayısız kıyı balıkçılık alanında aşırı avlanarak yok oldu. Britanya'nın yeni demiryolları, istiridyeleri hızla büyüyen şehirleri beslemek için toplu hâlde taşıyordu.

Viktorya dönemindeki popülerliklerinin zirvesinde Edinburgh yakınlarındaki Forth Körfezi'nden yılda 30 milyon istiridye çıkarılıyordu. Bir zamanlar 32 kilometre uzunluğunda ve 10 kilometre genişliğinde olan bu istiridye yatağı bugün tamamen ortadan kalkmış durumda. Günümüzde İngiltere kıyılarında kayda değer yabani istiridye yatağı bulunan yalnızca birkaç yer kaldı ve Avrupa istiridyeleri kritik tehlike altındaki türler listesinde yer alıyor.

140 bin istiridye denize bırakıldı

Dornoch Çevre İyileştirme Projesi'ni (Deep) yöneten Heriot-Watt Üniversitesi'nden deniz biyoçeşitliliği profesörü Bill Sanderson, istiridyelerin artık doğal olarak ürediğinin doğrulanmasını "çok önemli bir kilometre taşı" olarak nitelendirdi. Ekologlara göre istiridyeler, yüzlerce deniz bitkisi ve hayvanı türünü destekleyen, deniz tabanındaki tortuyu sabitleyen ve suyu süzerek temiz tutan birer "ekosistem mühendisi" gibi çalışıyor.

Sanderson, "Bir istiridye resifi kurduğunuzda, on yıl içinde deniz tabanındaki çeşitliliği büyük olasılıkla ikiye katlayacağınızı biliyoruz. Karbon depoları oluşturuyor, çok karmaşık yaşam alanları yaratıyor ve bunu yaparken suyu da süzüyorlar" diyor.

12 yıl önce başlatılan ve viski üreticisi Glenmorangie, Heriot-Watt Üniversitesi ve Deniz Koruma Derneği'nin ortaklaşa finanse ettiği proje kapsamında körfeze yaklaşık 140 bin yetişkin istiridye bırakıldı. Biyogüvenliği korumak için önce gönüllüler tarafından elle temizlenen istiridyeler, İngiltere'de ayakta kalan az sayıdaki balıkçılık alanından biri olan ve yaklaşık 23,5 milyon istiridyeye ev sahipliği yapan Stranraer yakınlarındaki Loch Ryan'dan getirildi.

İLGİLİTourette filmi I Swear, BAFTA İskoçya'da üç ödül kazandı→

Isınan denizler yardım etti

Yavru istiridyeleri bulan Deep araştırma görevlisi Gurjameer Ramday, son iki yıldaki daha sıcak denizlerin üremeye yardımcı olduğunu söylüyor. Ramday, "Harika bir şey. Yabani istiridye popülasyonları Avrupa genelinde çöktü, bu yüzden şimdi yavru istiridye bulmak, hedefli restorasyonun işe yarayabileceğinin kanıtı" diyor.

Sanderson ve ekibi Dornoch'taki popülasyona istiridye eklemeye devam edecek. Ekip, 2031'e kadar popülasyonun kendi kendini sürdürebilecek büyüklüğe ulaşmasını umuyor. Sanderson, "Üretilen yavruların oranı, yengeçler ve deniz yıldızları tarafından yenilenlerin oranını geçene kadar devam etmemiz gerekiyor" diyor. Projenin başarısı, İngiltere'deki yaklaşık bir düzine yeni restorasyon projesine de umut verdi. Sanderson, aşırı avlanma ve kirlilik gibi tehditlerin sürdüğünü hatırlatsa da "Ama aynı zamanda inanılmaz bir umut da var" diyor.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir