Fransa'da Sokaklar Savaş Alanına Döndü! Macron Ulusa Seslenecek

Fransa, 17 Ekim 2026 Cumartesi günü ülke genelinde düzenlenen kitlesel gösterilerin ardından son yılların en şiddetli toplumsal olaylarından biriyle karşı karşıya kaldı. Hayat pahalılığına, kamu hizmetlerindeki sorunlara ve eğitim koşullarına karşı başlayan protestolara yüz binlerce kişi katılırken, birçok kentte yaşanan yağma, kundaklama ve polisle çatışmalar ülkeyi siyasi bir krizin eşiğine taşıdı.

18 Ekim Pazar öğleden sonra açıklanan güncel verilere göre 2 binden fazla kişi gözaltına alındı, polis, jandarma ve itfaiye teşkilatlarından 600'ün üzerinde görevli yaralandı. Paris'teki gösteriler sırasında kalp ve solunum durması yaşayan bir kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un aynı akşam Fransa saatiyle 20.00'de ulusa seslenmesi bekleniyor.

Bir Protesto Günü Nasıl Ülke Çapında Şiddete Dönüştü?

Reuters'ın aktardığı gelişmeler, başlangıçta büyük ölçüde barışçıl geçen gösterilerin bazı kentlerde farklı grupların katılımıyla şiddet olaylarına dönüştüğünü ortaya koyuyor. İçişleri Bakanlığı ülke genelindeki katılımı 550 bin olarak açıklarken, işçi sendikası CGT gösterilere 800 bin kişinin katıldığını bildirdi.

Hareketin temelinde eylül ayında başlayan öğrenci protestoları bulunuyor. Okulların fiziksel koşullarını, öğretmen eksikliğini ve eğitimdeki eşitsizlikleri protesto eden lise öğrencilerine zamanla sendikalar ve hayat pahalılığından şikâyetçi farklı toplumsal kesimler katıldı.

Paris, Marsilya, Lyon, Lille, Bordeaux ve Limoges, şiddet olaylarının yaşandığı kentler arasında yer aldı. Bazı gösterici gruplarının kamu binalarına ve güvenlik güçlerine saldırdığı, mağazaların yağmalandığı ve araçların ateşe verildiği bildirildi. Bununla birlikte gösterilere katılan yüz binlerce insanın büyük çoğunluğu protestolarını şiddete başvurmadan gerçekleştirdi.

Limoges'da 143 Yıllık Belediye Binası Yandı

Gecenin en ağır yıkımlarından biri Limoges kentinde yaşandı. Kentin 143 yıllık tarihî belediye binası kundaklama sonucu çıkan yangında büyük ölçüde tahrip oldu. Binanın çatısı çökerken saat kulesi de ağır hasar gördü.

Limoges Belediye Başkanı Guillaume Guérin, saldırının önceden planlandığını düşündüğünü açıkladı. Guérin, belediye binasının korunması için yeterli polis desteği sağlanamadığını savunurken, restorasyon için gerekli mali kaynakların ayrılmaması durumunda istifa edebileceğini belirtti.

Şiddetin ekonomik bilançosu da giderek büyüyor. Fransa Ticaret Konfederasyonu, ülke çapında yaklaşık 1.500 işletmenin olaylardan etkilendiğini tahmin ediyor. Perakende zinciri Carrefour ise 50 mağazasının zarar gördüğünü, bunlardan 20'sinin yağmalandığını bildirdi.

Hükümete Polis Müdahalesi Soruları

Olayların ardından yalnızca saldırganların kimliği değil, güvenlik güçlerinin müdahale biçimi de tartışmaya açıldı. Paris, Lyon ve Marsilya belediye başkanları, kamu düzeninin korunmasındaki eksiklikler nedeniyle Başbakan Sébastien Lecornu ile görüşme talebinde bulundu.

İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, saldırılardan aşırı sol grupları ve yağmalara katılan suçluları sorumlu tuttu. Ancak bu değerlendirme hükümetin açıklamasına dayanıyor ve olaylara karışan kişilerin tamamının siyasi kimliğine ilişkin kesinleşmiş bir yargı niteliği taşımıyor.

Güvenlik güçlerinin kullandığı yöntemler de inceleme altında. Saint-Étienne kentinde bir çocuğun polis tarafından kullanılan patlayıcı mühimmat nedeniyle elini kaybetmesinin ardından polis ve jandarma teftiş birimlerinin katılımıyla soruşturma başlatıldı.

Macron'un Konuşması Öncesi Kritik Saatler

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un pazar akşamı yapacağı konuşma, olayların ardından hükümetin vereceği siyasi yanıt açısından bekleniyor. Macron'un konuşmasından önce Başbakan Lecornu ve ilgili bakanlarla bir toplantı gerçekleştirmesi planlandı.

Başbakanın olaylara karışanlara yönelik yargısal müdahaleyi sertleştirmeyi savunduğu bir dönemde, muhalefet ve yerel yöneticiler güvenlik planlamasının yetersizliğini sorguluyor. Meclis Başkanı Yaël Braun-Pivet de hem şiddet olaylarını hem de kamu düzenini koruma stratejisini inceleyecek bir parlamento araştırma komisyonu kurulmasını önermeye hazırlanıyor.

Fransa'daki gelişmeler, yalnızca bir günlük gösterilerin bilançosundan ibaret değil. Eğitim koşulları, hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerine ilişkin taleplerin şiddet olaylarından ayrı değerlendirilmesi, hükümetin önündeki temel meselelerden biri olmaya devam ediyor. Olayların ardından başlatılan soruşturmalar ve Macron'un açıklamaları, ülkede protesto hakkı ile kamu güvenliği arasındaki tartışmanın nasıl şekilleneceğini belirleyecek.