İçeriğe atla
Tebeşirle denklemler yazılmış kara tahta, kabarcık odasında çekilmiş sarmal parçacık izleri fotoğrafı ve bakır tellerden yapılmış üç boyutlu ızgara örgü maketinden oluşan fotoğraf kolajı.

GPT-6 Astra fiziğin 25 yıllık sorununda adım attı

OpenAI'ın GPT-6 Astra modeli, parçacık fiziğinin Standart Model'ini bilgisayarda bir örgü üzerinde tanımlamanın önündeki 25 yılı aşkın engelde, fizikçi Nathaniel Craig'in fikrini çalışan bir yapıya dönüştürüp ayrıntılı ispatı üstlendi. Craig ise çalışmanın "bir sondan çok bir başlangıç" olduğunu ve gerçekçi simülasyonlar için hâlâ çok yol bulunduğunu vurguluyor.

Selin Y.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Tebeşirle denklemler yazılmış kara tahta, kabarcık odasında çekilmiş sarmal parçacık izleri fotoğrafı ve bakır tellerden yapılmış üç boyutlu ızgara örgü maketinden oluşan fotoğraf kolajı.

Yapay zekâ modelleri matematik ve fizikte giderek daha iddialı problemlere el atıyor. The Decoder'ın aktardığına göre OpenAI'ın GPT-6 Astra modeli, parçacık fiziğinin Standart Model'ini bilgisayarda tanımlamanın önündeki en zorlu matematik problemlerinden birinde önemli bir adım attı. Çalışma OpenAI'ın blogunda ve arXiv'de bir ön baskı olarak yayımlandı.

Zayıf kuvvetin "hayalet" sorunu

Sorun, Standart Model'in tamamını bir bilgisayar örgüsüne, yani uzay-zamanı küçük noktalara bölen bir ızgaraya yerleştirmek. Buradaki engel, sol elli ve sağ elli parçacıklara farklı davranan zayıf kuvvet. Basit örgülerde bu durum istenmeyen "hayalet" parçacıklar ortaya çıkarıyor. Üst üste binen fermiyonlar (overlap fermions) adı verilen yöntem bu hayaletleri ayıklayabiliyor, ancak 25 yılı aşkın süredir kimse bu yöntemin fazını doğru ayarlamayı başaramamıştı.

İLGİLİOpenAI robotik ekibini yeniden yapılandırdı, araştırmacılar diğer ekiplere taşındı, genel amaçlı GPT-6 Astra robotları doğrudan kontrol edebiliyor→

Fikir insandan, ispat yapay zekâdan

Fizikçi Nathaniel Craig'in fazı giderek daha ince örgüleri karşılaştırarak sabitlemeye yönelik bir stratejisi vardı, ancak bunun gereken her durumda işe yaradığını kanıtlayamıyordu. GPT-6 Astra bu fikri çalışan bir yapıya dönüştürdü ve ayrıntılı ispatta öncü rolü üstlendi. Craig, Kaliforniya Üniversitesi Santa Barbara'da parçacık teorisi grubunu yönetiyor ve Kavli Teorik Fizik Enstitüsü'nün kalıcı üyesi. Şu anda OpenAI'da misafir bilim insanı olarak çalışıyor.

İspatı örgü alan teorisi uzmanları Maarten Golterman, Andreas Kronfeld ve Yigal Shamir inceledi. Craig'e göre uzmanların yönelttiği sorular sonuca olan güveni artırdı.

"Bir sondan çok bir başlangıç"

Craig yine de temkinli. Çalışmayı "bir sondan çok bir başlangıç" olarak niteleyen fizikçi, gerçekçi simülasyonların mümkün olması için daha yapılacak çok iş olduğunu söylüyor.

Yapay zekânın bilim yılı

Bu çalışma, yapay zekânın bu yıl matematik ve bilimde attığı adımların son halkası. Mayıs ayında OpenAI'ın Erdős'ün birim mesafe sanısını çürütmesi, matematiğin en üst düzey dergisine layık görülen ilk yapay zekâ ispatı olmuştu. Google DeepMind'ın AlphaProof Nexus'u da birkaç yüz dolarlık maliyetle 353 açık Erdős probleminden dokuzunu çözmüştü. OpenAI eylülde Navier-Stokes Milenyum Ödülü problemi için 166 sayfalık bir ispat sunmuştu, bu ispat hâlâ inceleniyor. GPT-6 Astra yalnızca bilimsel ispatlarda değil, robotikte de öne çıkıyor, kısa süre önce OpenAI robotik ekibini yeniden yapılandırmış ve GPT-6 Astra'nın robotları doğrudan kontrol edebildiği ortaya çıkmıştı.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir