İçeriğe atla
Bir altlık üzerinde profilden görünen uzun bir Neandertal kafatası dökümü ve karşılaştırma için yanında yuvarlak bir modern insan kafatası dökümü, şeffaf bir DNA çift sarmal modeli, koyu bantlı bir DNA dizileme jeli şeridi, çakmaktaşından bir el baltası, sisli bir mağara girişi ve pirinç bir kumpas, yırtık kâğıt katmanları.

Neandertallerden kalan gen beynimizi hâlâ şekillendiriyor

Nobel ödüllü Svante Pääbo'nun da yer aldığı bir çalışma, Neandertallerden miras kalan küçük bir DNA parçasının beynin arka bölümündeki görme lobunun büyüklüğünü etkilediğini ortaya koydu. Aynı varyant şizofreni riskinin biraz düşmesiyle de ilişkili bulundu.

Can E.ohafalan editörüYayın · 1 dk okuma
Bir altlık üzerinde profilden görünen uzun bir Neandertal kafatası dökümü ve karşılaştırma için yanında yuvarlak bir modern insan kafatası dökümü, şeffaf bir DNA çift sarmal modeli, koyu bantlı bir DNA dizileme jeli şeridi, çakmaktaşından bir el baltası, sisli bir mağara girişi ve pirinç bir kumpas, yırtık kâğıt katmanları.

Neandertaller on binlerce yıl önce yok oldu, ancak izleri hâlâ genlerimizde yaşıyor. ScienceAlert'in aktardığına göre yeni bir çalışma, Neandertallerden miras kalan küçük bir DNA parçasının beynin arka bölümünü oluşturan oksipital lobun büyüklüğünde ölçülebilir bir farkla ilişkili olduğunu ortaya koydu.

Şekil farklı, boyut benzer

Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden Hugo Zeberg ve Nobel ödüllü Svante Pääbo'nun PNAS dergisinde yayımlanan çalışmasında, "Neandertaller ile modern insanlar arasındaki oksipital bölge farkları uzun süredir fosil kayıtlarından çıkarılıyordu. Burada günümüz insanlarında oksipital beyin hacmini etkileyen yaygın bir genetik varyantın Neandertallerden miras kaldığını gösteriyoruz" ifadeleri yer alıyor.

Neandertallerin beyinleri modern insanlarınkiyle karşılaştırılabilir büyüklükteydi, hatta bazen daha büyüktü. Fark şekildeydi. Modern insan kafatası görece yuvarlakken Neandertal kafatası önden arkaya daha uzundu. Görme korteksini barındıran oksipital lobun Neandertallerde oransal olarak daha büyük olduğu düşünülüyor.

Dört harflik bir silinme

Araştırmacılar, oksipital lob büyüklüğüyle ilişkili dört genetik bölgeyi inceledi. Bunlardan üçü Sahra altı Afrika'daki topluluklarda da bulunuyordu. Dördüncüsü ise 14. kromozomdaki yalnızca dört DNA harfinden oluşan küçük bir silinmeydi ve sadece Afrika dışında görülüyordu. Silinme, beyin gelişiminde rol oynayan DAAM1 geninin yakınında yer alıyor. Antik DNA ile yapılan karşılaştırmada beş Neandertalin hepsinde bu silinme bulunurken iki Denisovalıda bulunmadı. Varyantın çevresindeki yaklaşık 60 bin harflik bölüm, DNA'nın modern insan genomuna Neandertallerle melezleşme yoluyla görece yakın zamanda girdiğini gösterdi.

Şizofreni riskiyle bağlantı

Varyantı taşıyan kişilerde oksipital lob, her kopya başına yaklaşık 0,85 santimetreküp daha küçük. Araştırmacılar ayrıca varyantı taşıyanlarda şizofreni olasılığının her kopya başına yaklaşık yüzde 5 daha düşük olduğunu buldu. Ancak genel zekâ ile anlamlı bir ilişki bulunmadı. Araştırmacılar, "Bu bulgular, bir beyin bölgesinin büyüklüğünü bilişsel yeteneklerle eşitlemeye karşı uyarıyor" diye yazdı. DNA, tarihin başka gizemlerini de çözmeye yardım ediyor, Romanovların gizemini DNA ve Prens Philip çözdü.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir