Şeytanın Bile Aklına Gelmez! Yüzlerce Telefonla Google Haritalar'ı Kandırıyorlar

Bir işletmeyi popüler göstermek için müşterilere, reklamlara veya iyi yorumlara gerçekten ihtiyaç var mı? İnternette anlatılan sıra dışı bir yönteme göre, yüzlerce akıllı telefonla donatılmış tek bir araç bile Google Haritalar'ın bir işletme hakkındaki değerlendirmesini etkilemek amacıyla kullanılabiliyor. Üstelik iddiaya göre bunun için telefonların sahibi olan kişilerin restorana girip yemek yemesine bile gerek yok.

Söz konusu yöntemde araçların içerisine 200 ila 300 telefon yerleştirildiği, ardından işletmelerin talebi üzerine belirli adreslere gidildiği öne sürülüyor. Araç veya konvoy işletmenin bulunduğu bölgede hareket ederken telefonların oluşturduğu konum verilerinin Google tarafından gerçek kullanıcı hareketliliği olarak algılanması hedefleniyor.

İddia, bu yapay hareketliliğin işletmeyi daha popüler gösterebildiği ve dolayısıyla Google Haritalar'daki görünürlüğünü artırabildiği yönünde. Ancak böyle bir ticari hizmetin belirtilen ölçekte faaliyet gösterdiği veya işletmelerin arama sıralamalarını gerçekten yükselttiği bağımsız olarak doğrulanmış değil.

99 telefonla Berlin'in trafiğini değiştirdi

İlk bakışta akıl almaz görünen bu fikrin teknik açıdan benzer bir uygulaması aslında yıllar önce gerçekleştirildi. Alman sanatçı Simon Weckert, 2020 yılında Berlin sokaklarında 99 akıllı telefonla Google Haritalar'ın trafik verilerini yanıltmayı başardı.

WIRED ve The Guardian'ın haberleştirdiği deneyde Weckert, telefonları küçük kırmızı bir el arabasına doldurarak sokaklarda dolaştı. Telefonlardan gelen konum ve hareket verileri, Google Haritalar'ın gerçekte trafik sıkışıklığı bulunmayan yolları yoğun trafik varmış gibi göstermesine neden oldu.

Deney sırasında uygulamada yeşil görünen yollar kırmızıya dönüştü. Bazı sürücülere alternatif güzergâhlar önerilmesine yol açan bu çalışma, fiziksel dünyada yaşanmayan bir durumun dijital haritalar üzerinden gerçekmiş gibi gösterilebildiğini ortaya koydu.

Weckert'in çalışması bir reklam veya pazarlama operasyonu değildi. Sanatçı, insanların dijital haritalara duyduğu güveni ve algoritmaların günlük yaşam üzerindeki etkisini sorgulamak amacıyla bu deneyi gerçekleştirmişti.

Kalabalık olmayan restoran nasıl kalabalık görünebilir?

Google Haritalar, işletmelerin hangi saatlerde yoğun olduğunu belirlemek için kullanıcıların izin verdikleri anonimleştirilmiş ve toplulaştırılmış konum verilerinden yararlanıyor. Kullanıcılar bir restoranın sayfasını açtıklarında işletmenin genellikle hangi saatlerde kalabalık olduğunu veya o anda normalden daha yoğun olup olmadığını görebiliyor.

Yüzlerce telefonla yapılan manipülasyon iddiasının temelinde de bu sistem bulunuyor. Çok sayıda cihazın aynı bölgede hareket etmesinin gerçek müşteri hareketliliğine benzeyen bir veri oluşturabileceği düşünülüyor.

Ancak Google'ın trafik yoğunluğunu hesaplayan sistemi ile işletmelerin ziyaretçi yoğunluğunu belirleyen sistemi aynı değil. Şirket, yoğunluk bilgilerinin yayımlanması için yeterli ve güvenilir veri gerektiğini, kullanıcı gizliliğini korumak amacıyla çeşitli yöntemler uygulandığını belirtiyor. Dolayısıyla bir aracın restoranın önünden yüzlerce telefonla geçmesi, o işletmenin otomatik olarak kalabalık gösterileceği anlamına gelmiyor.

Google'da üst sıralara çıkmak bu kadar kolay mı?

İddianın en tartışmalı bölümü, sahte ziyaretçi hareketliliğinin işletmeleri Google Haritalar'ın arama sonuçlarında üst sıralara taşıyabileceği düşüncesi. Google'ın resmi açıklamasına göre yerel arama sıralamaları temel olarak alaka düzeyi, uzaklık ve işletmenin bilinirliği üzerinden belirleniyor.

İşletme hakkındaki yorumlar, değerlendirmeler ve internet üzerindeki diğer bilgiler de bu süreçte rol oynayabiliyor. Buna karşılık Google, bir işletmenin çevresinden geçen telefon sayısının doğrudan sıralama avantajı sağladığını açıklamıyor.

Bu nedenle sahte trafik oluşturabildiği kanıtlanan Berlin deneyini, restoranları Google'da popülerleştirdiği iddia edilen ticari operasyonlarla aynı başarı düzeyinde değerlendirmek doğru değil.

Yine de tartışmanın merkezindeki mesele oldukça somut. İnsanların nerede bulunduğunu ve nasıl hareket ettiğini anlamaya çalışan dijital sistemler, bu verilerin kasıtlı biçimde üretilmesi durumunda yanıltılma riskiyle karşı karşıya kalabiliyor.

Bir zamanlar sahte müşteri yorumlarıyla yürütülen dijital itibar manipülasyonu tartışmalarına şimdi konum verilerinin güvenilirliği de ekleniyor. Telefonlarla dolu araçların işletmeleri gerçekten üst sıralara taşıdığı henüz kanıtlanmamış olsa da Berlin'deki deney, harita üzerinde görünen her yoğunluğun gerçek dünyadaki karşılığının aynı olmayabileceğini çoktan göstermiş durumda.

Peki Google bunu engelleyemez mi?

Google'ın bu tür manipülasyonları tespit etmesi teknik olarak mümkün. Aynı bölgede olağan dışı sayıda cihazın birlikte hareket etmesi, birbirine benzeyen konum geçmişleri, tekrarlanan ziyaret kalıpları ve gerçek kullanıcı davranışlarıyla uyuşmayan hareketler, sahte etkinliklerin belirlenmesinde kullanılabilecek veriler arasında bulunuyor.

Şirket, Google Haritalar'daki popüler saatler ve ziyaretçi yoğunluğu bilgilerini oluştururken yeterli ve güvenilir veri kullanıldığını belirtiyor. Ancak Google'ın yüzlerce telefon taşıyan araçları tespit etmek için hangi özel güvenlik yöntemlerini uyguladığı kamuoyuna ayrıntılı biçimde açıklanmıyor. Üstelik Berlin'de gerçekleştirilen deney, konum verilerine dayanan sistemlerin belirli koşullarda yanıltılabileceğini göstermişti.

Asıl soru Google'ın bunu engelleyecek teknolojiye sahip olup olmadığı değil, giderek daha yaratıcı hale gelen manipülasyon girişimlerini gerçek kullanıcı hareketlerinden ne ölçüde ayırabildiği.