İçeriğe atla
Kâğıt kolaj illüstrasyon: gelgitle açılmış çamur düzlüğünde beslenen uzun gagalı kıyı kuşları, ufukta bir gaz platformu ve balıkçı teknesi, önde TEHLİKEDE damgası basılan bir miras belgesi.

Wadden Denizi UNESCO'nun tehlike listesine girebilir

Hollanda, Almanya ve Danimarka kıyılarında uzanan, dünyanın en büyük kesintisiz gelgit düzlüğü Wadden Denizi, tuz ve gaz çıkarımı, balıkçılık ve turizmin baskısı yüzünden UNESCO'nun "tehlike altındaki dünya mirası" listesine bir adım daha yaklaştı. UNESCO ve IUCN'nin 2027'de bölgeye ortak bir inceleme heyeti göndermesi beklenirken turizmle geçinen ada halkı da geleceğinden endişe ediyor.

Can E.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Kâğıt kolaj illüstrasyon: gelgitle açılmış çamur düzlüğünde beslenen uzun gagalı kıyı kuşları, ufukta bir gaz platformu ve balıkçı teknesi, önde TEHLİKEDE damgası basılan bir miras belgesi.

Avrupa'nın en etkileyici doğa harikalarından biri olan Wadden Denizi, UNESCO'nun tehlike altındaki dünya mirası listesine girme riskiyle karşı karşıya. The Guardian'ın aktardığına göre UNESCO, bölgeyi etkileyen çoklu baskıların birikimli etkilerine dair "süregelen belirsizlik" ve "artan ekosistem stresi ile ekolojik bozulmaya dair işaretler" nedeniyle 2027'de Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) ile birlikte bölgeye ortak bir inceleme heyeti göndermeye hazırlanıyor.

Dünyanın en büyük gelgit düzlüğü

Yüksek gelgitte kıyıdan bakıldığında ufukta yalnızca su ve birkaç kilometre açıktaki kumlu adalar görünür. Birkaç saat sonra ise manzara derin kanallardan, kuruyan kum tepelerinden, tuz bataklıklarından ve çamur düzlüklerinden oluşan bir labirente dönüşür. Dünyanın en büyük kesintisiz gelgit kumu ve çamur düzlüğü sistemi olan Wadden Denizi, Almanya, Danimarka ve Hollanda'nın kuzey kıyıları boyunca yüzlerce kilometre uzanıyor ve 2009'da UNESCO Dünya Mirası statüsü kazandı.

Danimarka'daki Fanø'dan Hollanda'daki Texel'e uzanan adalar zincirinin arkasında kalan Wadden Denizi, milyonlarca göçmen kuşun rotasında hayati bir mola noktası ve binlerce deniz canlısına ve bitkiye ev sahipliği yapıyor. Üç ülkede yüz binlerce insan da adalarda ve anakaradaki kasaba ve köylerde yaşıyor.

"Kuşlar azalıyor, balıklar azalıyor"

Uzmanlara göre tuz ve gaz çıkarımından balıkçılığa, turizmden askerî tatbikatlara kadar insan faaliyetleri bölge üzerinde baskı oluşturuyor. Hollanda'nın Vlieland adasında NATO'ya ait bir bombalama sahası bile bulunuyor. Hollandalı çevre kuruluşu Waddenvereniging'den deniz biyoloğu Wouter van der Heij, "Kuşların sayısı azalıyor, balık miktarı azalıyor, çamur düzlüklerindeki biyolojik çeşitlilik azalıyor" diyor.

Van der Heij'e göre en büyük tehditlerden biri, yükselen deniz seviyesi ve yer altından yapılan çıkarımın yol açtığı çökme nedeniyle çamur düzlüklerinin düşük gelgitte bile su altında kalması. Bu durumda göçmen kuşlar beslenemeyecek ve Doğu Atlantik Göç Yolu tehlikeye girecek. Waddenvereniging, Harlingen yakınlarında deniz altında tuz çıkarımının genişletilmesi planına karşı UNESCO'ya "acil yardım çağrısı" yaptı. Hollanda hükümeti ise kısa süre önce Ternaard sahasından gaz çıkarılmasına izin vermedi. Karar UNESCO ve çevreciler tarafından memnuniyetle karşılandı.

Ada halkı da endişeli

Wadden Denizi tehlike listesine girerse Avrupa'da bu listede yer alan bir avuç alandan biri olacak. Bu hem yetkililer için büyük bir utanç hem de özellikle turizmle geçinen ada halkı için ağır bir darbe olur. Vlieland'da yaşayan ve ada turları düzenleyen Aant van der Veen, "Adalardaki turizmi kaybedersek, ne iş yaparsanız yapın herkes iflas eder" diyor.

Bu yılın başında, koruma hedeflerine ulaşmak için Wadden'in büyük bölümlerinin adalılara ve ziyaretçilere kapatılabileceğini gösteren haritalar dolaşıma girmişti. Van der Veen'in bir Facebook paylaşımıyla başlayan "Biz Wadden'iz" kampanyası 50 binden fazla imza topladı ve ada temsilcileri Lahey'de milletvekilleriyle görüştü. Hollanda hükümeti iletişimde hata yapıldığını kabul ederek yerel halkı kararlara daha fazla dahil etme sözü verdi.

Almanya'da ise Çevresel Adalet Vakfı, dip trolü avcılığının çevresel etkisinin değerlendirilmesine dair Avrupa kurallarının uygulanması için hukuki süreç başlattı. Vakıftan Mona Friedrich, "Wadden Denizi kâğıt üzerinde milli park, UNESCO Dünya Mirası ve Natura 2000 ağının parçası olarak çok katmanlı korumaya sahip. Ama dip trolüne hâlâ izin veriliyor" diyor.

Kuzey Denizi'nin öbür ucunda ise umut verici bir gelişme yaşanıyor. İskoçya'da yüz yıl önce yok olan yabani istiridyeler geri döndü.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir