İçeriğe atla
Yosun kaplı bir palmiye gövdesinde büyüyen, birinin sapında belirgin mavi bir leke bulunan ince kahverengi küçük mantar kümesinin yakın çekimi, servi ağaçlarıyla sisli bir Florida bataklığı, içinde mantar şapkası kesiti olan bir petri kabı, pirinç bir büyüteç, kehribar renkli küçük bir laboratuvar şişesi, yazısız kırmızı bir uyarı üçgeni ve eski botanik spor izi desenleri, yırtık kâğıt katmanları.

Hem halüsinojen hem zehirli ilk mantar bulundu

Bilim insanları, hem halüsinojen etkili psilosibin hem de ölümcül zehir amatoksin içeren ilk mantarı tanımladı. "Karanlık sihirli mantar" olarak adlandırılan Galerina indica, toplayıcıların güvenli sandığı mavi lekelenmenin her zaman güvence olmadığını gösteriyor.

Can E.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Yosun kaplı bir palmiye gövdesinde büyüyen, birinin sapında belirgin mavi bir leke bulunan ince kahverengi küçük mantar kümesinin yakın çekimi, servi ağaçlarıyla sisli bir Florida bataklığı, içinde mantar şapkası kesiti olan bir petri kabı, pirinç bir büyüteç, kehribar renkli küçük bir laboratuvar şişesi, yazısız kırmızı bir uyarı üçgeni ve eski botanik spor izi desenleri, yırtık kâğıt katmanları.

Doğada bazı mantarlar zehirli, bazıları ise halüsinojen etkili. Ancak bilim insanları şimdiye kadar her ikisini birden taşıyan bir mantara rastlamamıştı. ScienceAlert'in aktardığına göre Current Biology dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmada, hem halüsinojen maddeler hem de ölümcül zehirler içeren dünyanın ilk "karanlık sihirli mantarı" tanımlandı.

İki zıt kimya bir arada

Söz konusu mantar, hem "sihirli mantarlara" etkisini veren psilosibini hem de dünyanın en ölümcül mantarı olarak bilinen köygöçüren mantarını (Amanita phalloides) bu kadar tehlikeli yapan amatoksin zehirlerini üretiyor. Araştırmayı Florida Üniversitesi'nde yürüten ve şu anda Harvard'da çalışan mantar biyoloğu Andrew Kunik, "Bulgularımızı eşleştirdik ve iki bileşiği de gördüğümüzü doğruladık. Neredeyse inanamadım" dedi.

Galerina indica adlı tür ilk kez on yılı aşkın bir süre önce Hindistan'da keşfedilmişti. Ancak mantarın ne kadar sıra dışı olduğu, araştırmacılar Florida'nın sulak alanlarında yosun kaplı bir palmiye gövdesinde bulunan örnekleri yakından inceleyince anlaşıldı. Mantar, "cenaze çanları" ve "ölümcül kafatası şapkaları" gibi adlarla anılan zehirli Galerina marginata grubunun akrabası.

Komşudan gelen genler

Araştırmacılar mantarın kimyasını analiz etti ve genomunu dizileyerek bu çift yeteneğin nadir görülen yatay gen aktarımıyla kazanıldığını buldu. Bu süreçte genler ebeveynden yavruya değil, farklı organizmalar arasında aktarılıyor. Çalışmanın ortak yazarı Utah Üniversitesi'nden mikolog Bryn Dentinger, "Yatay gen aktarımı, sanki biz tokalaşmışız ve DNA'mın bir kısmı sizin genomunuza karışmış gibi bir şey" dedi. Araştırmacılara göre zaten amatoksin üretebilen bir ata, psilosibin üretme genlerini sonradan kazandı.

Mavi leke güvence değil

Mantarın neden hem zehirli hem halüsinojen bileşikler ürettiği ise hâlâ belirsiz. Araştırmacılar bunun hayvanları caydırmaya yönelik çeşitlendirilmiş bir savunma stratejisi olabileceğini düşünüyor. Mantardaki zehir miktarının insanlar için tehlikeli olup olmadığı henüz bilinmiyor. Ancak araştırmacılar önemli bir uyarıda bulunuyor. Mantar dokunulduğunda, psilosibinle ilişkilendirilen mavi bir lekelenme gösteriyor. Bazı toplayıcılar bu mavi lekeyi mantarın zehirsiz olduğunun işareti sayabiliyordu. Araştırmacılara göre mavi lekelenme, tanımlanmamış bir mantarın amatoksin içermediğinin kanıtı olarak görülmemeli. Doğada keşfedilmeyi bekleyen başka türler de var, Amazon'da iki yeni uluyan maymun türü keşfedildi.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir