İçeriğe atla
Ormanla kaplı Maya piramidi, yeşil lidar haritası, kırmızı çarpı işaretli büyüteç ve açık akademik dergiden oluşan kâğıt kolaj

48 yapay zekâ ajanıyla "bilinmeyen Maya yerleşimi keşfeden" Google araştırmacısının bulduğu yerin bir yıl önce yayımlandığı ortaya çıktı

Google araştırmacısı Pietro Miotti, NASA'nın lidar verilerini 48 yapay zekâ ajanına taratarak Meksika'da kayıtsız bir Maya köyü bulduğunu duyurdu, ancak alan bir yıldan uzun süre önce akademik bir dergide yayımlanmıştı. Arkeologlar, yapay zekâyla uzmanlık alanlarına dalan amatörlerin "keşif" iddialarının bilim insanlarının yükünü artırdığı uyarısında bulunuyor.

Selin Y.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Ormanla kaplı Maya piramidi, yeşil lidar haritası, kırmızı çarpı işaretli büyüteç ve açık akademik dergiden oluşan kâğıt kolaj

Yapay zekâ ajanlarının bilimsel keşif yapabildiğine dair iddialı bir paylaşım kısa sürede ters tepti. The Verge'ün aktardığına göre Google araştırmacısı Pietro Miotti, bir yapay zekâ ajanı ekibiyle Meksika'da daha önce haritalanmamış olabilecek bir Maya yerleşimi bulduğunu duyurdu. Ancak bir sorun vardı, söz konusu alan zaten biliniyordu ve geçen yıl akademik bir dergide yayımlanmıştı.

Arkeologların sosyal medyada tepki gösterdiği olay, giderek güçlenen yapay zekâ araçlarıyla donanan amatörlerin, gördüklerini anlamak için gereken uzmanlığa sahip olmadan uzmanlık alanlarına dalması nedeniyle bilim dünyasında artan gerilimin bir örneği oldu.

İLGİLİShakespeare Siyah Bir Kadındı! Maya Angelou'nun Sözleri Sergiye Dönüştü→

48 ajan, 72 saat

Miotti, arkeolojik alanları yapay zekâyla arama fikrinin Peru'da seyahat ederken aklına geldiğini anlattı. Çevreyi lazerle ayrıntılı üç boyutlu olarak haritalayan lidar teknolojisine yönelen Miotti, NASA'nın lidar verilerini kayıt dışı alanlar için taraması amacıyla 48 yapay zekâ ajanından oluşan bir ekip kurdu. Peru'nun kamuya açık lidar verileriyle yeterince kapsanmadığını fark edince odağını Maya bölgesine çevirdi.

Ajanlar, aralarında "kaydedilmemiş gibi görünen büyük bir köyün" de bulunduğu çok sayıda umut verici nokta işaretledi. Çalışmanın Google'ın kaynakları kullanılmadan yapılmış kişisel bir yan proje olduğunu söyleyen Miotti, Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü'ne (INAH) başvurdu ve kurumdan o noktada kayıtlı bir alan bulunmadığı yanıtını aldı. Miotti blogunda, "Seyahat ederken aklıma gelen rastgele bir fikirden Meksika hükümetinden resmî bir yanıta 72 saatten kısa sürede ulaştık. Yaşamak için şimdiye kadarki en iyi zaman" diye yazdı ve "bütün gezegenin" lidar ile haritalanması çağrısında bulundu.

"Hakem değerlendirmesi bu yüzden var"

Alabama Üniversitesi'nden arkeoloji profesörü Sarah Parcak, bulguların mevcut araştırmalarla dikkatlice karşılaştırılmasının önemine dikkat çekerek "Hakem değerlendirmesi bu yüzden var" dedi. Parcak, bir alanın Meksika hükümetinin veri tabanında bulunmamasının bilinmediği ya da haritalanmadığı anlamına gelmediğini vurguladı.

Miotti ise The Verge'e "Bu, paylaşmaktan heyecan duyduğum kişisel bir projeydi. Bu kadar ilgi görmesini beklemiyordum" dedi. Bir alanın kayıtlı olmamasının haritalanmamış olduğu anlamına gelmediğini bilmediğini kabul eden Miotti, "Ajanlarım ve ben bunu kaçırdık. Arkeologlar haklı olarak alanların koordinatlarını yayımlamıyor, bu yüzden bir alanın bilinip bilinmediğini anlamak için görüntüleri makalelerdeki şekillerle karşılaştırmak gerekiyor. Bu ajanlar için çok daha zor" dedi ve paylaşımını arkeologların çalışmasına atıf yapacak şekilde güncellediğini söyledi.

İLGİLİGoogle'a göre ilk tam otomatik siber saldırılar başladı→

"Sorunumuz yeni alan keşfetmek değil"

University College London'dan Mezoamerika arkeolojisi profesörü Elizabeth Graham, "Bizim sorunumuz yeni alanlar keşfetmek değil. Maya bölgesinde çalışanların çoğu, keşfedilmemiş, kazılmamış ya da haritalanmamış tonlarca alanı biliyor, bunların çoğu yürüyerek bulundu" dedi. Graham asıl engelin araştırma fonu olduğunu belirterek, "Geçmişteki gibi alanları kazmak ya da haritalamak için fon yok, bu yüzden kaç alanın daha 'keşfedildiğinin' bir önemi yok" diye ekledi.

Alanı belgeleyen makalenin ortak yazarı olan Slovenya Bilim ve Sanat Akademisi'nden arkeoloji profesörü Ivan Šprajc da ajanların çalışmasından pek etkilenmediğini, arkeologların lidar ve benzeri uzaktan algılama araçlarını uzun süredir kullandığını söyledi. Šprajc, "Bir şeyi fark etmek bilgimize pek bir şey katmaz" dedi. Amatörlerin yapay zekâ "keşiflerinin" arkeologları bunaltabileceğinden endişelenen Šprajc, "Daha bugün başka bir yapay zekâ 'kâşifinden' e-posta aldım" diyerek alan konumlarının paylaşılmasının yağmacıları da çekebileceği uyarısında bulundu.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir