Anthropic'ten 48 Milyar Dolarlık Kamu Yararı Hamlesi!

Yapay zekâ sektörünün önde gelen şirketlerinden Anthropic, teknoloji dünyasında büyük yankı uyandırabilecek bir finansal taahhüt açıkladı. Claude adlı yapay zekâ asistanının geliştiricisi, şirket hisselerinin yüzde 5'ini toplumsal yarar sağlayacak faaliyetleri finanse etmek üzere oluşturulan Anthropic Public Benefit Fund'a ayırmayı planlıyor.

18 Ekim 2026'da duyurulan kararın büyüklüğü, şirketin mayıs ayındaki değerlemesi esas alındığında yaklaşık 48 milyar dolara ulaşıyor. Ancak bu tutar doğrudan nakit bağış anlamına gelmiyor. Girişimin hayata geçirilmesi için hissedarların onayı gerekiyor.

Şirket Büyüdükçe Fon da Büyüyecek

Anthropic'in açıkladığı model, geleneksel bir bağış programından farklı işliyor. Şirketin değeri belirlenen başlangıç seviyesinin üzerinde her yüzde 50 arttığında, yönetim kurulunun takdiriyle hisselerin ilave yüzde 2'si kamu yararı fonuna aktarılabilecek.

Başlangıç değerinin hangi seviyede belirlendiği henüz açıklanmadı. Dolayısıyla fonun gelecekte şirketin ne kadarına sahip olacağı ve bu hisselerin parasal karşılığının nasıl değişeceği şimdilik kesin değil.

Fonun hukuki yapısı da alışılmış yardım kuruluşlarından farklı olacak. Anthropic, bağımsız bir hayır kurumu yerine tamamına kendisinin sahip olduğu bir limited şirket modeli oluşturmayı tercih etti. Böylece geleneksel sivil toplum kuruluşlarına yüksek tutarlı bağışlar yapılması veya belirli topluluklara doğrudan kaynak aktarılması gibi farklı uygulamalar mümkün olabilecek.

Şirket, fonun elindeki hisselerin ABD'de veya başka ülkelerde siyasi bağışlar ve lobi faaliyetleri için kullanılmayacağını da açıkladı.

Yapay Zekânın Yarattığı Servet Kime Gidecek?

Girişimin merkezindeki meselelerden biri, yapay zekânın çalışma hayatında yaratabileceği ekonomik değişim. Otomasyonun üretkenliği artırması ve yeni ekonomik değer oluşturması beklenirken, bazı çalışanlar için istihdam güvencesizliği ve iş kaybı riski de tartışılıyor.

Anthropic, bu etkileri incelemek ve olası sorunlara yönelik çalışmalar yürütmek için daha önce 200 milyon dolar ayırdığını bildirdi. Yeni fonun, gelecekte daha geniş kapsamlı ekonomik destek programlarının değerlendirilmesine olanak sağlayabileceği belirtiliyor.

Şirketin kamu yararı yaklaşımı yalnızca yeni fonla sınırlı değil. Yapay zekâ güvenliği, sistemlerin nasıl karar verdiğinin anlaşılmasına yönelik araştırmalar, biyomedikal çalışmalar ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlara sunulan Claude indirimleri de mevcut faaliyetler arasında bulunuyor.

Anthropic'in kurucuları, şirketin kuruluş aşamasında sahip oldukları hisselerin yüzde 80'ini bağışlamayı taahhüt etmişti. Çalışanların yaklaşık yarısı da şirketin eş katkı sağladığı hisse bağışı programına katılıyor.

Bu taahhütler yeni kararla birlikte değerlendirildiğinde, Anthropic'in açıklamasına göre şirket hisselerinin yaklaşık yüzde 20'si toplumsal fayda amacıyla ayrılmış olacak. Bunun tamamı yeni oluşturulan fona aktarılacak hisselerden oluşmuyor.

Elon Musk'tan SpaceX Sürprizi

Karar, teknoloji milyarderleri arasında farklı bir paylaşım modelini de gündeme taşıdı. Elon Musk, Anthropic'in açıklamasına sosyal medya üzerinden karşılık vererek hisselerin doğrudan halka dağıtılmasını önerdi.

Musk daha sonra 2027 yılında Amerika'daki her çocuğa sahip olduğu SpaceX hisselerinden birer adet vermeyi planladığını duyurdu. Ancak bu açıklama henüz gerçekleşmiş bir hisse dağıtımı anlamına gelmiyor.

Anthropic'in hamlesi, şirketin halka arz hazırlıklarıyla aynı döneme denk geliyor. Mayıs ayında gerçekleştirilen 65 milyar dolarlık yatırım turunda 965 milyar dolar değerlemeye ulaşan şirketin, kasım ayında planlanan halka arzında 1,5 trilyon dolarlık bir değerlemeyi değerlendirdiği bildiriliyor.

Bu finansal büyüklük, kamu yararı fonuna aktarılacak hisselerin gelecekteki değerini de doğrudan etkileyebilir.

Öte yandan fonun yönetiminde kimlerin söz sahibi olacağı, desteklenecek projelerin nasıl seçileceği ve kaynakların hangi ölçütlerle dağıtılacağı henüz ayrıntılı biçimde açıklanmadı. Anthropic, fonun yönetim yapısını ve ek hisse aktarımını belirleyecek değerleme eşiklerini önümüzdeki aylarda kamuoyuyla paylaşacağını bildirdi.

Karar, yapay zekâ şirketlerinin yarattıkları ekonomik değerden toplumun nasıl pay alabileceğine ilişkin tartışmaya somut bir finansal model ekliyor. Bunun çalışanlar, araştırma kuruluşları ve diğer toplumsal gruplar açısından nasıl bir karşılık bulacağı ise fonun uygulama kuralları netleştiğinde anlaşılabilecek.