NASA, Artemis iniş planını güncelledi, Orion alçak Ay yörüngesine ulaşacak

NASA yetkilileri cuma günkü basın toplantısında Artemis III görevinin 2027 yazında fırlatılmasını beklediklerini söyledi. Bu görev, Dünya yakınında hem Blue Moon hem de Starship iniş araçlarıyla kenetlenmeyi deneyecek. Ay yüzeyine gerçek inişi içeren Artemis IV ise 2028 hedefine göre ilerliyor.

NASA Yöneticisi Jared Isaacman, ajansın görev yetkisine, kaynaklara ve paydaş desteğine sahip olduğunu belirterek planın ulaşılabilir olduğunu söyledi. Isaacman, ajansın iniş aracı geliştiren şirketlere elinden geldiğince yardım etmeye çalıştığını da ekledi.

Starship artık Dünya yörüngesinde kenetlenecek

SpaceX mühendislerinin 2026 başındaki toplantılarda NASA’dan en büyük talebi, Orion ile Ay çevresindeki neredeyse doğrusal halo yörüngesinde kenetlenme şartının kaldırılmasıydı. Bu yörünge daha fazla enerji gerektiriyordu. NASA bu yıl Lunar Gateway istasyonunu iptal edince sorun SpaceX açısından çözüldü.

Yeni planda Starship iniş aracı alçak Dünya yörüngesinde yakıt alacak, ardından yüksek Dünya yörüngesinde Orion ile kenetlenecek. Mürettebat Ay’a Orion içinde gidecek, 4 astronottan 2’si iniş için Starship’e geçecek.

Gereken yakıt ikmali sayısı ise tartışmalı. Bir NASA güvenlik paneli tanker fırlatma sayısının yaklaşık 22 olduğunu bildirdi, Elon Musk bu tahminin yanlış olduğunu ve sayının 6 ile 8 arasında olacağını söyledi. NASA kesin bir sayı vermedi, Isaacman ise Musk’ın rakamının mümkün olduğunu ama Starship’in nihai potansiyel durumunu temsil ettiğini belirtti.

Musk tanker fırlatma sayısının 6 ile 8 arasında olacağını söyledi, NASA ise kesin bir sayı vermedi.

Blue Origin yakıt ikmalinden vazgeçti

Blue Origin ilk görevler için araçlar arası yakıt ikmali gerektirmeyen bir plana geçti. Buna göre New Glenn roketi önce Blue Moon Mark 1 iniş aracı örnek alınarak tasarlanan 3 transfer kademesini alçak Dünya yörüngesine taşıyacak. Ardından fırlatılacak Blue Moon Mark 2 iniş aracı bu kademelerle buluşacak ve kademeler aracı Ay’a itecek.

NASA’nın paylaştığı şemada Orion, Blue Moon ile Ay yüzeyinden yaklaşık 8.500 kilometre yükseklikteki eliptik bir yörüngede kenetleniyor. Ajans, kenetlenmenin birkaç yüz kilometre yükseklikteki alçak Ay yörüngesinde yapılması seçeneği üzerinde de çalışıyor. Artemis Programı yöneticisi Jeremy Parsons’a göre bu, Blue Moon’un iniş ve kalkış için ihtiyaç duyduğu yakıtı önemli ölçüde azaltacak ve astronotlara gerektiğinde yüzeyden daha hızlı ayrılma imkânı verecek.

Orion’un eski itki sorunu çözülüyor

Orion, düşük performanslı servis modülü nedeniyle Dünya’dan kalkıp alçak Ay yörüngesine ulaşacak ve geri dönecek hız değişimi kapasitesine sahip değildi. NASA bunun yerine Orion’un güvenle ulaşabildiği bir yörüngeye yerleştirilecek Lunar Gateway gibi geçici çözümler üretmiş, inişin yükünü iniş aracı şirketlerine bırakmıştı.

Genişletilmiş Centaur V üst kademesi, Space Launch System roketinin ana kademesiyle birlikte Orion’u alçak Ay yörüngesine taşıyacak. Isaacman, bunun çok uzun süre ele alınmayan itki ve araç entegrasyonu sorunlarını çözmek anlamına geldiğini söyledi.