Sokak protestolarında internetsiz haberleşmenin adresi Bitchat

Twitter’ın kurucu ortaklarından Jack Dorsey’nin geliştirdiği Bitchat, sokak protestolarına katılanların alternatif haberleşme araçlarından biri hâline geldi. Nepal ve Endonezya’da gösteriler sırasında uygulamanın indirilmesinde artış yaşanırken Madagaskar’da da benzer bir hareketlilik görüldü. Uygulamanın tercih edilmesindeki temel neden, yakın çevredeki telefonlar arasında internet bağlantısı olmadan mesaj taşıyabilmesi.

Temmuz 2025’te ortaya çıkan Bitchat, sosyal medya platformlarına erişimin engellendiği dönemlerde farklı bir iletişim yolu sundu. Mesajların iletilmesi için her telefonun mobil şebekeye bağlanması gerekmiyor. Bluetooth üzerinden birbirini bulan cihazlar, yerel bir ağ oluşturabiliyor.

Nepal’den Madagaskar’a yayılan ilgi

Nepal’de Eylül 2025’te Facebook, Instagram, WhatsApp ve YouTube’un da aralarında bulunduğu 26 platformun engellenmesi, yolsuzluk tepkisiyle birleşerek protestoları büyüttü. Gösteriler sırasında alışılmış iletişim kanallarına ulaşamayan kullanıcılar alternatif uygulamalara yöneldi. Bitchat geliştiricilerinden Calle’nin paylaştığı verilerde, 8 Eylül’de Nepal’den yapılan indirme sayısı 48 bin 781 olarak kaydedildi.

Endonezya’da da milletvekillerine sağlanan ödeneklere ve yaşam koşullarına yönelik protestolar sırasında indirmeler arttı. Aynı geliştiricinin verilerinde, 3 Eylül’de ülkeden 11 bin 324 indirme görüldü. Bu rakamlar uygulamaya yönelişi gösterse de indiren herkesin gösterilere katıldığını veya uygulamayı sahada kullandığını tek başına kanıtlamıyor.

Madagaskar’da su ve elektrik kesintilerine karşı başlayan gösteriler sırasında da Bitchat aramaları yükseldi. Geliştirici ekipten indirmelerin arttığı açıklaması geldi, ancak ülkeye özgü kesin bir sayı paylaşılmadı. O dönemde yayımlanan küresel indirme toplamlarını yalnızca Madagaskar’daki protestocuların kullanımına bağlamak bu nedenle mümkün değil.

Mesajlar telefondan telefona ilerliyor

Bitchat’in çevrimdışı çalışma biçiminde telefonlar, mesajları yakındaki başka cihazlara aktarabiliyor. Böylece iletişim yalnızca iki kişinin doğrudan Bluetooth bağlantısıyla sınırlı kalmayabiliyor. Ancak mesajın ilerleyebilmesi için uygun mesafelerde bağlantı kurabilen cihazların bulunması gerekiyor.

Bu özellik, internet kesildiğinde her mesafeye erişilebildiği anlamına gelmiyor. Projenin güncel teknik açıklaması, yerel Bluetooth iletişimiyle internet üzerinden çalışan Nostr bağlantısını birbirinden ayırıyor. Uzak kullanıcılarla ve coğrafi sohbet kanallarıyla iletişim sağlayan ikinci katman internet gerektiriyor.

Uygulama hesap açılmasını veya telefon numarası verilmesini istemiyor, özel mesajlarda uçtan uca şifreleme kullanıyor. Bununla birlikte projenin kendi belgeleri, Bluetooth ağında cihazın kimlik anahtarından türetilen kalıcı bir tanımlayıcı bulunduğunu belirtiyor. Telefon numarası paylaşılmaması, cihazın çevrede hiçbir iz bırakmadığı anlamına gelmiyor.

Kesintiler uygulamaya ilgiyi artırıyor

Reuters’ın 14 Ocak 2026 tarihli haberinde aktardığı Apptopia verileri, Uganda’da yılın başından itibaren 28 binden fazla indirme yapıldığını gösterdi. İran’da ise internet kesintileri sırasında kullanım üç katın üzerine çıktı. Uganda’daki artış seçim öncesindeki iletişim kısıtlamalarıyla, İran’daki yükseliş ise ülke çapındaki protestolarla aynı döneme rastladı.

Hindistan’da tartışma, uygulamanın dağıtımına kadar uzandı. Ekim 2026’da Yeni Delhi’deki protestoların ardından Bitchat’in ülkenin uygulama mağazalarından kaldırıldığı bildirildi. Dorsey de 3 Ekim tarihli paylaşımında Hindistan’daki App Store kaldırmasını duyurdu.

Bitchat’in sunduğu imkân, internet erişimi kesildiğinde yakın çevrede mesajlaşmayı sürdürebilmek. Bunun pratik karşılığı, çevredeki cihazların oluşturabildiği bağlantıyla sınırlı. Bir meydandaki yerel haberleşmenin devam etmesi, aynı mesajın başka bir şehre veya dış dünyaya da ulaşabildiği anlamına gelmiyor.