Müzikte Milyar Dolarlık Kavga! Yapay Zekâ Kazanıyor, Sanatçılar Haklarını Arıyor

Dünya müzik endüstrisinde milyarlarca dolarlık yeni bir paylaşım kavgası başladı. Yapay zekâ şirketleri müzik üretimini abonelik hizmetine dönüştürürken plak devleri, sahip oldukları katalogların geleceği için birbirinden farklı stratejiler izliyor. Bir kısmı teknoloji şirketleriyle ortaklık kuruyor, diğerleri mahkemelerde telif mücadelesini sürdürüyor.

Küresel kayıtlı müzik gelirleri 2025 yılında yüzde 6,4 artarak 31,7 milyar dolara ulaştı. Ücretli müzik aboneliklerini kullananların sayısı 837 milyona yükseldi. Sektörün ekonomik büyümesi sürerken bu gelirden kimin ne kadar pay alacağı giderek daha sert bir tartışmaya dönüşüyor.

Suno'nun Milyonları, Müzisyenlerin Geleceği

Yapay zekâ müzik platformu Suno, dönüşümün merkezindeki şirketlerden biri. CEO Mikey Shulman, Şubat 2026'da platformun 2 milyon ücretli aboneye, 100 milyondan fazla kullanıcıya ve 300 milyon dolarlık yıllık tekrarlayan gelire ulaştığını açıklamıştı.

Shulman, Ekim ayında bu rakamların önemli ölçüde aşıldığını söyledi ancak yeni rakamları paylaşmadı. Suno'nun iş modeli, geleneksel müzik ekonomisinden farklı bir alanda büyüyor. Şirket yalnızca dinlenecek müzik sunmuyor, kullanıcıların kendi şarkılarını oluşturabilmesi için ücret alıyor.

Shulman'ın planları arasında dinleyicilerin sevdikleri sanatçıların eserlerini yeniden düzenlemesi, farklı şarkıları birleştirmesi ve gerekli lisanslarla sanatçı seslerinden yararlanması da bulunuyor. Bu model yeni gelir olanakları yaratabilir ancak sanatçıların elde edilecek kazançtan nasıl pay alacağı henüz bütün sektör için çözümlenmiş değil.

Kelly Clarkson da tartışmaya katılan sanatçılardan biri. Yapay zekânın yaratıcı imkânlarından memnun olduğunu söyleyen Clarkson, bu teknolojiyle oluşturulan sanatçıların insan müzisyenlerle aynı listelerde yarışmaması gerektiğini savunuyor. Ancak insan ve yapay zekânın birlikte ürettiği eserlerin nasıl sınıflandırılacağı hâlâ tartışmalı.

Warner Anlaştı, Sony ve Universal Mahkemeye Gitti

Müzik devleri yapay zekâ konusunda ortak bir cephede buluşmuş değil. Warner Music Group, Suno ile lisans anlaşması imzalarken BMG ve Believe de şirketin yeni nesil müzik modellerinin geliştirilmesinde iş birliği yaptı.

Sony Music ve Universal Music Group ise hukuki mücadeleyi sürdürüyor. İki şirketin bağlantılı plak şirketleri, 18 Eylül 2026'da Suno'ya karşı yeni bir dava açtı. Davada 60 bin 202 ses kaydının izinsiz kopyalanarak yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinde kullanıldığı iddia ediliyor.

Şirketler, Suno'nun v6 modellerinin de daha önce izinsiz kullanıldığını öne sürdükleri kayıtlarla geliştirilen teknolojilerden yararlandığını savunuyor. Suno ise yeni modellerini lisanslı içeriklerle geliştirdiğini belirtiyor. Suçlamalar henüz kesinleşmiş mahkeme kararları değil.

Mücadelenin bir başka cephesinde sanatçıların seslerini taklit eden sahte kayıtlar bulunuyor. Sony Music, Eylül 2026 sonuna kadar bu tür 260 binden fazla içeriğin kaldırılmasını talep etti. Adele, Britney Spears, Queen ve Michael Jackson gibi isimleri taklit eden çalışmalar da bu sorunun örnekleri arasında yer alıyor.

Şarkının Sahibi Kim, Sesin Sahibi Kim?

Yapay zekâ tartışmasının en karmaşık meselelerinden biri, plak şirketlerinin sahip olduğu kayıt haklarıyla sanatçıların ses ve görüntü üzerindeki haklarının birbirinden farklı olması.

Bir şirket belirli bir ses kaydının kullanım haklarına sahip olabilir. Ancak bu durum, sanatçının sesinin yapay zekâyla taklit edilmesine sınırsız izin verildiği anlamına gelmiyor. Kullanımın hukuki kapsamı sözleşmelere ve ilgili mevzuata bağlı.

Eğlence hukuku alanında çalışan Miss Crystal, bazı plak şirketlerinin yapay zekâ anlaşmalarını duyurduktan aylar sonra sanatçıların ses ve görüntülerini kullanmak için izin talep ettiğini anlatıyor. Kendi hukuk bürosuna gelen başvurulara dayandırdığı bu açıklamalar bağımsız olarak doğrulanmış değil. Ancak sanatçıların dijital kimliklerinin gelecekte nasıl korunacağı sorusunu gündeme taşıyor.

Bağımsız müzisyenlerin durumu ise ayrı bir sorun oluşturuyor. Büyük şirketler geniş katalogları ve hukuk ekipleriyle teknoloji şirketleriyle pazarlık yapabiliyor. Küçük yapımcıların ve bağımsız sanatçıların aynı müzakere gücüne ulaşması çok daha zor.

Üstelik müzikte bağımsız olmak, bütün haklara otomatik olarak sahip olmak anlamına gelmiyor. Beste, söz, icra ve ses kaydı üzerindeki haklar farklı kişi veya şirketlerde bulunabiliyor. Sanatçıların yaptıkları anlaşmaların kapsamını bilmeleri bu nedenle daha da önemli hale geliyor.

Müzik endüstrisi ekonomik olarak büyümeye devam ediyor. Yapay zekâ üretim maliyetlerini düşürürken telif, lisans ve gelir paylaşımı konularında yeni anlaşmazlıklar yaratıyor. Teknoloji şirketleriyle plak devleri arasındaki mücadelenin sonucu yalnızca büyük katalogların geleceğini değil, bağımsız müzisyenlerin çalışma koşullarını da etkileyecek.

Müzik üretmek her zamankinden kolay hale gelirken asıl mesele değişmiyor. Üretilen müziğin haklarını kim koruyacak ve kazancından kim ne kadar pay alacak?