İçeriğe atla
Aralarında dalgalı ışık bağı olan iki parlak foton, bir harita iğnesi, optik fiber kablolar, polarize bir güneş gözlüğü, bir kronometre ve bir kalkan, yırtık kâğıt katmanları. İnsan figürü yok.

Dolanık fotonlar kimin nerede olduğunu kanıtladı

ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü'ndeki fizikçiler, dolanık foton çiftleriyle bir kişinin belirli bir konumda bulunduğunu doğrulayan kuantum konum doğrulamasını ilk kez eksiksiz olarak gösterdi. Yöntem ileride sahte telefon ve görüntülü aramalarla yapılan dolandırıcılıkları ve uzaktan saldırıları engellemeye yardım edebilir.

Can E.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Aralarında dalgalı ışık bağı olan iki parlak foton, bir harita iğnesi, optik fiber kablolar, polarize bir güneş gözlüğü, bir kronometre ve bir kalkan, yırtık kâğıt katmanları. İnsan figürü yok.

Kuantum fiziğinin en tuhaf özelliklerinden biri, dijital güvenliğe yeni bir katman eklemeye hazırlanıyor. Live Science'ın aktardığına göre ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü'ndeki (NIST) araştırmacılar, dolanık foton çiftlerini kullanarak bir katılımcının enstitünün Colorado'daki Boulder yerleşkesinde iki istasyon arasındaki belirli bir noktada bulunduğunu doğruladı. Kuantum konum doğrulaması adı verilen yöntemin eksiksiz ilk gösterimi, 18 Kasım'da Nature dergisinde yayımlandı.

"Bu arama bankamdan mı geliyor?"

Ekibe liderlik eden NIST kuantum fizikçisi Krister Shalm, "Bu arama bankamdan mı geliyor, yoksa Kuzey Kore'deki ya da başka bir yerdeki birinden mi? Dijital güvenliği fiziksel bir konuma bağlayabilmek gerçekten güçlü bir şey" dedi. Bankalar, elektrik şebekeleri ve devlet kurumları hassas sistemlere erişimi çoğu zaman güvenli bir binanın içindeki kişilerle sınırlıyor. Ancak konumu uzaktan kanıtlamanın sinyallerin ne kadar sürede gidip geldiğini ölçen klasik yöntemleri, birlikte çalışan saldırganlarca kandırılabiliyor. Kuantum fiziği bu açığı kapatabiliyor, çünkü tek bir kuantum parçacığı kopyalanamıyor.

195 metre arayla iki istasyon

Deneyde "doğrulayıcı" adı verilen iki güvenilir istasyon, bir araştırma binasının koridorlarından geçen kablo ve optik fiberlerle bağlanarak 195 metre arayla yerleştirildi. Konumu doğrulanmak istenen "kanıtlayıcı" ise ikisinin arasında oturdu. Doğrulayıcılardan biri dolanık foton çiftleri üretti, her çiftin bir fotonunu kendinde tutup ikizini kanıtlayıcıya gönderdi. Kanıtlayıcı, iki istasyondan aynı anda gelen rastgele bilgileri birleştirerek fotonun polarizasyonunu nasıl ölçeceğine karar verdi ve sonucu iki istasyona geri gönderdi. Hiçbir şey ışıktan hızlı gidemediği için gidiş dönüş süresi kanıtlayıcının ne kadar uzakta olabileceğini gösterdi, foton kopyalanamadığı için de ölçümün tam o noktada yapılması gerekiyordu.

İlk denemede "altın kaplama" güvenlik

Ekip, kimsenin hile yapmadığından emin olmak için boşluksuz bir Bell testi uyguladı. Fotonlara ya da ekipmana müdahale edilirse test başarısız oluyor. Konum doğrulaması ilk kez 2000'lerin sonunda önerilmişti, ancak önceki tasarımların çoğu yolda fotonların yalnızca yüzde birkaçının kaybolmasını tolere edebiliyordu. NIST ekibi neredeyse her fotonu yakalayan süper iletken dedektörler kullandı. Teknoloji olgunlaşırsa sağlık kayıtlarını korumaya, elektrik şebekelerine uzaktan komut gönderilmesini önlemeye ve telefon ya da görüntülü aramalarla yapılan oltalama saldırılarını engellemeye yardım edebilir. Kuantum alanındaki çözülmesi zor sorunlarda başka şaşırtıcı ilerlemeler de yaşanıyor, Yapay zekâ 19 yıllık kuantum sanısını 3 günde çözdü, ispatı Lean doğruladı.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir