İçeriğe atla
Kaynayan bir cam deney şişesi, kırılan bir molekül zinciri modeli, su damlaları ve bir musluk, yapışmaz bir tava, yağmurluk kumaşı ve bir termometre, yırtık kâğıt katmanları. İnsan figürü yok.

Sonsuz kimyasallar düşük ısıda yok edilebiliyor

Utah Üniversitesi'nden araştırmacılar, doğada uzun süre kalan PFAS adlı "sonsuz kimyasalları" yaklaşık 110 derecede tamamen parçalayabilen bir yöntem geliştirdi. Bu sıcaklık, bu kimyasalların bağlarını kırmak için genellikle gereken ısının yaklaşık onda biri.

Can E.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Kaynayan bir cam deney şişesi, kırılan bir molekül zinciri modeli, su damlaları ve bir musluk, yapışmaz bir tava, yağmurluk kumaşı ve bir termometre, yırtık kâğıt katmanları. İnsan figürü yok.

Çevreden temizlenmesi en zor kirleticilerden biri için umut verici bir yöntem geliştirildi. ScienceAlert'in aktardığına göre Utah Üniversitesi'nden bir ekip, doğada çok uzun süre kalıcı oldukları için "sonsuz kimyasallar" olarak anılan perflorlu ve polifluorlu alkil maddeleri (PFAS) görece düşük sıcaklıkta tamamen yok edebilen bir yöntem tanımladı. Çalışma Communications Chemistry dergisinde yayımlandı.

Kaynayan çaydanlıktan biraz sıcak

PFAS'ın dayanıklılığı, üretimde bu kadar yaygın kullanılmasının nedenlerinden biri, ancak aynı özellik büyük bir kirlilik sorununa yol açıyor. Bu maddeleri tamamen parçalamak çoğu zaman çok yüksek sıcaklıklar ve büyük miktarda enerji ya da maliyetli ve uygulaması zor düzenekler gerektiriyor. Yeni yöntem ise yaklaşık 110 derecede, yani kaynayan bir çaydanlıktan biraz daha sıcak bir ortamda çalışıyor. Bu, PFAS'taki kimyasal bağları sökmek için genellikle gereken ısının yaklaşık onda biri.

Karbon-flor bağı hedefte

Yaklaşım, PFAS'ın üzerine kurulduğu son derece güçlü karbon-flor bağlarını nükleofil adı verilen reaktif kimyasallarla kesip ayıran "deflorinasyon" işlemine dayanıyor. Geriye işlenmesi daha kolay karbon ve flor molekülleri kalıyor. Malzeme bilimci Ling Zang, "Nihai hedef PFAS'ı yok etmek, zehirsiz hâle getirmek ve tehlikelerini azaltmak. Böylece temizlik, kirliliği sudan başka bir atık akışına taşımakla kalmıyor" dedi. Testlerde yöntem, diğer temizleme yöntemlerinin çoğu zaman geride bıraktığı inatçı trifloroasetik asit (TFA) dahil birçok standart PFAS türünde, endüstriyel plastiklerde ve bazı yeni nesil PFAS türlerinde etkili oldu. Bazı durumlarda gereken sıcaklık 150 dereceye çıksa da bu değer yine de alışılmışın çok altında kaldı.

Sırada gerçek arıtma sistemi var

Araştırmacıların bir sonraki adımı, yöntemi gerçek bir arıtma sistemine entegre etmek. Yöntemin tam verimle çalışması için ne kadar enerji ve kimyasal madde gerektiği hâlâ belirsiz ve şimdilik tüm PFAS türlerinde etkili değil. Su geçirmez giysilerden yapışmaz tavalara ve yangın söndürme köpüklerine kadar her yerde kullanılan PFAS'lar, hem çevreye hem de insan vücuduna derinlemesine yerleşmiş durumda. En zehirli türlerin bir kısmı yasaklanmış olsa da pek çoğu hâlâ kullanılıyor ve onlarca yıllık birikimin temizlenmesi gerekiyor. Gezegenin sınırlarının zorlandığını gösteren bir başka çalışma da kısa süre önce yayımlanmıştı, Dünyanın donmuş katmanı güvenli sınırı çoktan aştı.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

OHA!falan Yemek

Bugün ne pişirsem?

Ev yemeği, bugünkü market fiyatıyla

Bütün tarifler

İlginizi çekebilir