Dünya'nın bildiğimiz gece ve gündüz, mevsimler ve ay evreleri gibi ritimlerinin yanında, insanlık tarihinden çok daha uzun süren döngüleri de var. ScienceAlert'in aktardığına göre Çin Petrol Arama ve Geliştirme Araştırma Enstitüsü'nden jeolog Shuyuan Shi liderliğindeki bir ekip, antik kayaçlardaki fırtına izlerinin yaklaşık 405 bin yılda bir artıp azalan bir düzen izlediğini ortaya koydu. Bulgular, gezegenimizin fırtınalarının tamamen rastgele değil, şaşırtıcı biçimde öngörülebilir bir ritimle yoğunlaşmış olabileceğine işaret ediyor.
Taşa yazılmış fırtınalar
Şiddetli fırtınalar deniz tabanındaki kum, silt ve çamuru yerinden oynatıp başka yerlere taşıyor. Bu malzeme yeni katmanlar hâlinde birikiyor, üzeri sonraki tortullarla örtülüyor ve zamanla taşlaşıyor. Jeologların tempestit adını verdiği bu katmanlar, fırtınanın izini yüz milyonlarca yıl boyunca saklayabiliyor. Ancak tek tek tempestitleri tanımak, bunlardan bir fırtına zaman çizelgesi çıkarmaktan çok daha kolay. Ekip bu nedenle yaklaşık yarım milyar yıl önceki tropikal bir denizin kalıntılarını barındıran Çin'deki Sichuan Havzası'na odaklandı.
Yirmi dört milyon yılda 59 döngü
Araştırmacılar, tortul kayaçlardaki tekrarlanan desenleri Dünya'nın yörüngesindeki bilinen döngülerle eşleştiren döngüsel stratigrafi yöntemini kullandı. Kayaçlarda korunan kimyasal ipuçlarıyla birlikte yaklaşık 24 milyon yıllık jeolojik geçmişi yeniden kurdular ve bu kayıtta her biri yaklaşık 405 bin yıl süren 59 döngü belirlediler. Tempestitler, her döngünün yükselen ve zirve dönemlerinde yoğunlaşıyordu. Bu dönemlerdeki katmanlar daha kalın, daha iri taneli ve birbirine daha yakındı, bu da daha şiddetli fırtınalara işaret ediyor. Karşıt dönemlerdeki katmanlar ise daha ince ve dağınıktı.
Venüs ve Jüpiter'in çekimi
Ekibin öne çıkardığı açıklama, Milanković döngüleri olarak bilinen yörünge değişimleri. Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesi tam bir daire değil, hafif elips biçiminde ve bu basıklık diğer gezegenlerin çekimiyle zaman içinde değişiyor. Esas olarak Venüs ve Jüpiter'in çekim etkisiyle oluşan döngülerden biri yaklaşık 405 bin yılda tamamlanıyor. Bu değişim Dünya'ya ulaşan toplam güneş ışığını pek etkilemese de ışığın mevsimlere dağılımını değiştiriyor. Araştırmacılar Kambriyen'in sıcak ikliminde bunun tropikal okyanusları dönem dönem daha fazla ısıtarak güçlü fırtınalara zemin hazırlamış olabileceğini düşünüyor. Ekip, deniz seviyesi ve tortul taşınması gibi etkenlerin de sonucu etkilemiş olabileceği uyarısında bulunuyor ve bu düzenin bugünün farklı ikliminde sürüp sürmediğinin belirsiz olduğunu vurguluyor. Çalışma Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology dergisinde yayımlandı. Hava olaylarının etkileyici yüzü bu hafta başka bir haberle de gündemdeydi, Mallorca'daki sis şelalesi yılın hava fotoğrafı seçildi.
Bu yazı hakkında ifade bırakın
OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.
İlginizi çekebilir
Malavi'de açlık kadınları timsahlı sulara sokuyor
Malavi'nin güneyindeki Shire Nehri havzasında mısır fiyatlarının ailelerin ulaşamayacağı seviyelere çıkmasıyla kadınlar…
Süper El Niño Kaliforniya kıyısını altüst etti, Monterey Koyu'nda su 60 metre derinlikte normalden 8 derece sıcak
Tarihî güçteki El Niño'nun etkileri Kaliforniya'nın Monterey Koyu'na ulaştı, sudaki ısınma okyanusun derinliklerinden y…
Karanlık maddenin gizli bir periyodik tablosu olabilir
ABD ve Kanadalı fizikçiler, karanlık maddenin tek bir parçacık değil, kendi elementlerine sahip gizli bir parçacık aile…

Antik fırtınalarda 405 bin yıllık gizemli döngüGenel
Güney Kore sınavda acil durum uyarısıyla 54 kopyacı yakaladıTeknoloji
Michael Stipe'ın ilk solo albümü mayısta geliyorMüzik
Yapay zekâ ajanları tıbbi görüntüleme sunucusunu ele geçirdiYazılım
Yapay zekâ şüphesi Nasdaq'ı ayı piyasasına soktuYapay zekâ
10 bin satış bekleyen GTA esintili Maniac 100 bini aştıOyun






