İçeriğe atla
Optik masada lazer ışınları ve aynalar, fiber optik kablolar, polarize bir güneş gözlüğü, harita iğnesi, çalan bir akıllı telefon ve asma kilit, yırtık kâğıt katmanları. İnsan figürü yok.

Kuantum dolanıklık bulunduğunuz yeri kanıtlayabilir

ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü'nden fizikçiler, dolanık foton çiftleriyle bir kişinin belirli bir noktada bulunduğunu ilk kez eksiksiz biçimde doğruladı. Yöntem gelecekte telefon dolandırıcılığından elektrik şebekelerine yönelik uzaktan saldırılara kadar pek çok tehdide karşı yeni bir güvenlik katmanı sunabilir.

Can E.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Optik masada lazer ışınları ve aynalar, fiber optik kablolar, polarize bir güneş gözlüğü, harita iğnesi, çalan bir akıllı telefon ve asma kilit, yırtık kâğıt katmanları. İnsan figürü yok.

Dijital güvenlikte yeni bir katman, kuantum fiziğinin en tuhaf özelliklerinden birinden doğabilir. Live Science'ın aktardığına göre ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü'ndeki (NIST) araştırmacılar, dolanık foton çiftleri kullanarak bir katılımcının Colorado'daki kampüste iki istasyon arasında belirli bir noktada bulunduğunu doğruladı. Kuantum konum doğrulama adı verilen yöntemin eksiksiz ilk gösterimi olan çalışma, 18 kasımda Nature dergisinde yayımlandı. Ekibin lideri, kuantum fizikçisi Krister Shalm, "Bu arama bankamdan mı geliyor, yoksa başka bir ülkeden biri mi arıyor? Dijital güvenliği fiziksel bir konuma bağlayabilmek gerçekten güçlü bir şey" diyor.

Konum neden önemli

Bankalar, elektrik şebekeleri ve kamu kurumları, hassas sistemlere erişimi çoğu zaman yalnızca güvenli bir binanın içindeki kişilerle sınırlıyor. Ancak konumu uzaktan kanıtlamanın klasik yolları, sinyallerin gidiş dönüş süresini ölçmeye dayanıyor ve iş birliği yapan saldırganlar tarafından kandırılabiliyor. Kuantum fiziği bu açığı kapatabiliyor, çünkü tek bir kuantum parçacığı kopyalanamıyor. Teknoloji olgunlaşırsa sağlık kayıtlarını korumaya, elektrik şebekelerine ya da su arıtma tesislerine uzaktan komut gönderilmesini engellemeye ve telefon ya da görüntülü aramalarla yapılan dolandırıcılıkları önlemeye yardımcı olabilir.

Işık hızı yalan söylemiyor

Deneyde birbirinden 195 metre uzaktaki iki güvenilir istasyon, aradaki bir kişinin konumunu doğrulamaya çalıştı. İstasyonlardan biri dolanık foton çiftleri üretip her çiftin bir fotonunu kendinde tutarken ikizini doğrulanacak kişiye gönderdi. Aynı anda iki istasyon da o noktaya aynı anda ulaşacak rastgele bitler yolladı. Kişi bu iki girdiyi basit bir işlemle birleştirip fotonun kutuplanmasını polarize güneş gözlüğüne benzer bir filtreyle ölçtü ve sonucu iki istasyona geri gönderdi. Hiçbir şey ışıktan hızlı gidemediği için gidiş dönüş süresi uzaklığı, fotonun kopyalanamaması da ölçümün tam o noktada yapıldığını kanıtladı. Hile yapılmadığını doğrulamak için açık kapı bırakmayan bir Bell testi uygulandı.

Cebimize girmesi on yıllar alabilir

Sistem saniyede yaklaşık 250 bin deneme yaptı ve her doğrulama iki ila dört dakikalık veri gerektirdi. Ekip 2024 sonbaharında iki gün boyunca 335 doğrulama yaptı ve neredeyse hepsi başarılı oldu. Konum, benzer bir klasik yöntemin garanti edebileceğinden hacim olarak yaklaşık 4,5 kat daha küçük bir bölgede doğrulandı. Shalm, teknolojiyi ilk olarak veri merkezlerinin, finans sistemlerinin ve enerji santrallerinin kullanacağını, cep telefonlarına girmesinin ise çok daha uzun süreceğini söylüyor. "Bilgisayar benzetmesiyle bugünün akıllı telefonlarından çok 1950'lerin bina büyüklüğündeki bilgisayarlarına yakınız" diyen Shalm, birkaç on yıl içinde elde taşınabilir bir sürümün mümkün olabileceğini ekliyor. Fiziğin sınırlarını zorlayan bir başka çalışma da bu hafta gündemdeydi, Einstein'ın denklemlerine beş boyutlu Kara Satürn çözümü.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir